20/9/2026 – Chúa nhật 25 Thường niên năm A

Phúc Âm: Mt 20, 1-16a

“Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Nước trời giống như chủ nhà kia sáng sớm ra thuê người làm vườn nho mình. Khi đã thoả thuận với những người làm thuê về tiền công nhật là một đồng, ông sai họ đến vườn của ông. Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác đứng không ngoài chợ, ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”. Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu và thứ chín, ông cũng trở ra và làm như vậy.

Ðến khoảng giờ thứ mười một ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: “Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?” Họ thưa rằng: “Vì không có ai thuê chúng tôi”. Ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta”.

Ðến chiều chủ vườn nho bảo người quản lý rằng: “Hãy gọi những kẻ làm thuê mà trả tiền công cho họ, từ người đến sau hết tới người đến trước hết.” Vậy những người làm từ giờ thứ mười một đến, lãnh mỗi người một đồng.

Tới phiên những người đến làm trước, họ tưởng sẽ lãnh được nhiều hơn, nhưng họ cũng chỉ lãnh mỗi người một đồng. Ðang khi lãnh liền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: “Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao”? Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: “Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao?” Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng? Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.

Ðó là lời Chúa.

 Suy niệm 1: Tôi đâu có bất công

Trong dụ ngôn người cha nhân hậu (Lc 15), chúng ta đã từng thấy thái độ của người con cả nổi giận không chịu vào nhà, vì anh thấy cha tỏ ra quá bao dung đối với đứa em hư đốn, chẳng những cha tha thứ mà còn mở đại tiệc ăn mừng, “Ðã bao năm con hầu hạ cha… thế mà chưa bao giờ… còn thằng con của cha đó... Vậy mà...” Anh thấy mình bị cha đối xử bất công! Trong dụ ngôn trên đây, người làm sớm cũng cằn nhằn vì ông chủ trả hậu hĩ cho người mới làm một tiếng. Cả hai dụ ngôn đều phản ánh một căng thẳng có thực do việc Ðức Giêsu thường giao du với tội nhân. Ngài quý trọng từng con chiên lạc, đem đến cho họ niềm vui sống và sự tự tin. Ngài mời họ hoán cải và hứa ban cho họ Nước Trời. Như thế, rốt cuộc những người Do Thái tội lỗi cũng được hưởng hạnh phúc như các ông Pharisêu suốt đời tuân giữ chi li Lề Luật. Người Pharisêu bị sốc vì thái độ của Ðức Giêsu. Họ cảm thấy quyền lợi của mình bị xâm phạm. Khi nhìn thái độ bực bội của người làm từ sớm, chúng ta hiểu được thế nào là ghen tỵ.

Người làm sớm cằn nhằn ông chủ vườn nho không phải vì ông đã đối xử bất công đối với họ (họ vẫn được trả đủ tiền lương mà), nhưng vì ông đã trả cho người làm sau ngang hàng với họ, là những kẻ vất vả suốt ngày. Nếu ông trả cho người làm sau ít hơn, chắc họ chẳng hề tỏ vẻ khó chịu. Người ghen tỵ không vui được với người vui vì họ không biết yêu thương. Họ coi người kia là kẻ thù, chứ không phải là bạn, nên sự thành công của ai đó trở thành mối đe dọa. Ðức Giêsu mời chúng ta đổi cái nhìn về Thiên Chúa. Ngài công bình, nhưng không cứng nhắc trong luật lệ. Ngài có trái tim để tự do yêu, có lòng tốt để bất ngờ trao tặng, Thiên Chúa là Thiên Chúa của người trộm lành, là chủ của người thợ chỉ làm có một tiếng. Thiên Chúa công bình lại là người cha đầy yêu thương. Ðức Giêsu cũng mời ta đổi cái nhìn về tha nhân, bớt tự hào về mình, thêm trân trọng người khác, phá bỏ những hàng rào của nhỏ mọn, ghen tương. Ðến khi nào người con cả mới chịu vào nhà để niềm vui của cha, của em là của anh? Ðến khi nào người làm từ sáng sớm biết chia vui cùng người mới làm buổi chiều? Ðến khi nào tôi mới thật sự vui với người kế bên chỉ vì người ấy là bạn tôi?

Cầu nguyện:

Lạy Chúa, xin cho con quả tim của Chúa. Xin cho con đừng khép lại trên chính mình, nhưng xin cho quả tim con quảng đại như Chúa vươn lên cao, vượt mọi tình cảm tầm thường để mặc lấy tâm tình bao dung tha thứ. Xin cho con vượt qua mọi hờn oán nhỏ nhen, mọi trả thù ti tiện. Xin cho con cứ luôn bình an, trong sáng, không một biến cố nào làm xáo trộn, không một đam mê nào khuấy động hồn con. Xin cho con đừng quá vui khi thành công, cũng đừng quá bối rối khi gặp lời chỉ trích. Xin cho quả tim con đủ lớn để yêu người con không ưa. Xin cho vòng tay con luôn rộng mở để có thể ôm cả những người thù ghét con. 

Suy niệm 2: Công bằng và tốt lành

Khi đọc Kinh Thánh, đôi khi chúng ta thấy Chúa là Đấng công bằng, thưởng phạt rạch ròi. Ngài giống như vị quan tòa, nghiêm minh khi xét xử. Trong chương 25 của Tin Mừng Mát-thêu ta thấy Ngài đóng cửa không cho năm cô trinh nữ dại khờ vào dự tiệc, vì họ đi mua dầu để thắp đèn nên về trễ; Ngài quẳng tên đầy tớ lười nhác vào chỗ tối tăm vì anh ta không đầu tư mà lại chôn giấu yến bạc dưới đất; Ngài tống vào lửa đời đời để chịu cực hình muôn kiếp những ai đã không giúp đỡ các anh em bé nhỏ nhất của Ngài. Dụ ngôn trong bài Tin Mừng hôm nay cho thấy Thiên Chúa không chỉ là Đấng công bằng (dikaios, Mt 20,5.13) mà còn là Đấng tốt lành (agathos, Mt 20,15). Ngài là ông chủ vườn nho, ra chợ một ngày năm lần, đích thân tìm thợ và đưa họ về làm việc, hứa trả lương công nhật đúng theo tiêu chuẩn đã định. Lòng tốt của ông chủ biểu lộ khi ông thấy những người thợ cứ đứng chờ ngoài chợ vì không có ai mướn. Vẫn luôn luôn có những người đứng chờ như thế cả ngày: lúc 9 giờ sáng, 12 giờ trưa, rồi lúc 3 giờ và 5 giờ chiều. Lần nào ra chợ ông chủ đều gặp họ. Lần nào gặp họ ông chủ đều mời họ đi làm cho mình (Mt 20,5). Khi chỉ còn một tiếng nữa là hết ngày lao động, ông chủ vẫn tiếp tục ra chợ, vẫn thấy những người đứng chờ. Ông trò chuyện, hỏi thăm lý do khiến họ cứ đứng không như vậy. Khi biết chẳng ai mướn họ, ông chủ liền kêu họ làm cho mình. Những người được mướn vào lúc 5 giờ chiều chắc vui lắm, vì ít ra họ cũng kiếm được chút đỉnh để nuôi vợ con.

Niềm vui của nhóm thợ cuối cùng được nhân lên gấp bội khi họ là những người đầu tiên được lãnh lương, và đã được trả lương cả ngày, dù chỉ làm có một tiếng. Niềm vui của nhóm thợ lúc 5 giờ chiều lại gây sự hụt hẫng cho nhóm thợ làm từ 6 giờ sáng, vì cuối cùng, họ cũng chỉ nhận được một quan. Họ cằn nhằn về lối cư xử bất công của ông chủ: một người làm vất vả nắng nôi cả ngày được trả lương bằng một người khác làm có một tiếng. Ông chủ gọi họ là “bạn,” và cho biết mình không bất công vì đã trả cho họ theo như hai bên đã “thỏa thuận” (Mt 20,2.13). Ông còn khẳng định ông có quyền làm điều mình muốn. Ông có quyền cho những người cuối như những người đầu. Ông có quyền sử dụng những gì ông có theo lòng tốt của ông. Lòng tốt ấy vượt lên trên công bằng, nhưng không phải là bất công. Không ai được phép ganh tỵ vì thấy ông quảng đại. Thiên Chúa không chỉ công bằng mà còn tốt lành, vì Ngài có trái tim. Ngài thương những người đứng chờ cả đời, những người tìm kiếm mà chưa bao giờ gặp, những người liên tục gặp thất bại và vấp ngã trong đời. Ngài thương những người đến sau, đến chậm hơn người khác, và Ngài thi ân cho sự chờ đợi, tìm kiếm tưởng như vô ích của họ. Trên thiên đàng có nhiều người thợ vào giờ thứ 11, tức 5 giờ chiều, có nhiều anh trộm lành được cứu độ vào giờ phút chót. Thiên Chúa luôn làm chúng ta ngỡ ngàng vì những món quà bất ngờ. Ngài không chỉ công bằng mà còn tốt lành, vì Ngài có trái tim.

Cầu nguyện:

Lạy Chúa, việc tông đồ của con phải là việc diễn tả lòng tốt. Để khi thấy con, người ta phải nói: “Vì anh này tốt quá, nên đạo của anh phải là đạo tốt.” Và nếu có ai hỏi con, tại sao con lại hiền lành và tốt như thế, con sẽ trả lời, vì con là tôi tớ của một Đấng tốt hơn con nhiều. “Ước chi bạn biết được Chủ Giêsu của tôi tốt biết bao!” Con muốn sống thật tốt để người ta có thể nói: “Nếu tôi tớ mà tốt như vậy, thì Chủ sẽ tốt biết chừng nào!” (Chân phước Charles Foucauld)

Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ