25/10/2026 – Chúa nhật 30 Thường niên năm A

Phúc Âm: Mt 22, 34-40

“Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi, và yêu thương kẻ khác như chính mình ngươi”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, những người biệt phái nghe tiếng Chúa Giêsu đã làm cho những người Sađốc câm miệng, thì họp nhau lại, đoạn một người thông luật trong nhóm họ hỏi thử Người rằng: “Thưa Thầy, trong lề luật, giới răn nào trọng nhất?”

Chúa Giêsu phán cùng người ấy rằng: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Ðó là giới răn thứ nhất và trọng nhất. Nhưng giới răn thứ hai cũng giống giới răn ấy là: Ngươi hãy yêu thương kẻ khác như chính mình ngươi. Toàn thể Lề luật và sách các Tiên tri đều tóm lại trong hai giới răn đó”.

Ðó là lời Chúa.

 Suy niệm 1: Điều răn trọng nhất

Theo truyền thống hội đường Do thái, Luật gồm 613 điều răn. 365 điều cấm làm và 248 điều phải làm. Giữa một rừng điều răn như thế, người thông luật đã hỏi Đức Giêsu: “Điều răn nào trọng nhất trong Luật Môsê?” (c. 36). Đức Giêsu đã trả lời bằng một câu trong kinh Shema, kinh mà người Do thái phải đọc mỗi ngày. “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, với tất cả trái tim ngươi, tất cả linh hồn ngươi, tất cả trí khôn ngươi” (Tl 6, 5). Và Ngài còn thêm một điều răn thứ hai nữa (c. 39). “Ngươi phải yêu mến người thân cận như chính mình” (Lv 19, 18). Tất cả Luật Môsê nằm trong hai điều răn đó. Hai điều răn được gói trong một động từ yêu. Mọi điều cấm làm và mọi điều buộc làm, đều bắt nguồn từ và qui về tình yêu. Các bạn trẻ thường nghĩ yêu là chuyện dễ. Nhưng yêu với tất cả trái tim, tất cả linh hồn, tất cả trí khôn, tất cả sức lực, nghĩa là yêu với trọn cả con người mình, thì điều đó không dễ. Đối với người Do thái, trái tim là nơi phát sinh toàn bộ đời sống tinh thần. Yêu mến Thiên Chúa bằng tất cả trái tim của mình là để cho Ngài chi phối mọi tư tưởng, mọi ý muốn, mọi tình cảm. Tất cả đều nhằm làm cho Ngài được mọi người nhận biết và tôn vinh. 

Yêu người thân cận như chính mình cũng là điều rất khó. Có bao người làm chúng ta đau khổ và bị xúc phạm. Yêu thương và tôn trọng họ đòi một sự từ bỏ mình không nhỏ. Nhưng chúng ta cũng dễ coi mình là trung tâm và qui tất cả về mình. Chúng ta lạnh lùng trước nỗi đau, thiếu sẻ chia và độc đoán, đôi khi dùng tha nhân như phương tiện lót đường để ta tiến thân. Nói chung, dù yêu Chúa hay yêu người, chúng ta cũng phải ra khỏi mình, trao đi chính mình và chấp nhận mọi hy sinh mà tình yêu đòi hỏi. Đức Giêsu đã tóm Luật Môsê trong động từ yêu mến. Và Ngài đã hoàn thiện Luật này bằng cách đẩy yêu mến đến cùng. Kitô hữu chẳng những yêu mến Thiên Chúa với trọn con người mình, mà còn được mời yêu mến Đức Giêsu trên mọi thụ tạo khác, trên mọi của cải, trên những người ruột thịt, và trên cả mạng sống. Kitô hữu là người mang mối tình sâu đậm với Đức Giêsu, “Đấng đã yêu mến tôi và hiến mạng vì tôi” (Gl 2, 20), đến nỗi họ có thể tuyên xưng như Phêrô: “Thầy biết con mến Thầy.” Đức Giêsu cũng không chỉ đòi yêu tha nhân như chính mình. Ngài còn đòi ta phải yêu như Ngài đã yêu (Ga 13, 34-35). Một tình yêu tha thứ đến vô cùng, một tình yêu đối với cả kẻ thù, một tình yêu phục vụ như người tôi tớ, một tình yêu dám hiến mạng. Kitô hữu tự bản chất là người biết yêu và cuộc đời chỉ là tình yêu. Tình yêu đích thực với Thiên Chúa thì đưa tôi về với anh em. Tình yêu đối với anh em lại đòi tôi phải trở về với Thiên Chúa. Chỉ mong đời tôi đong đưa giữa hai tình yêu đó, để chúng nên một tình yêu.

Cầu nguyện:

Con đã yêu Chúa quá muộn màng! Ôi lạy Chúa là vẻ đẹp vừa cổ kính, vừa luôn mới mẻ, con đã yêu Chúa quá muộn màng! Bấy giờ Chúa ở trong con mà con thì ở ngoài, con cứ chạy đi tìm Chúa ở ngoài. Con thật hư hỏng khi chạy theo các thụ tạo xinh đẹp. Bởi thế, bấy giờ Chúa ở với con mà con lại không ở với Chúa. Các thụ tạo xinh đẹp kia cứ giữ con ở xa Chúa, trong khi chúng hiện hữu được là nhờ Chúa. Chúa đã gọi con, đã gọi to và phá tan sự điếc lác của con. Chúa đã soi sáng và xua đi sự mù lòa của con. Chúa đã tỏa hương thơm ngát để con được thưởng thức, và giờ đây hối hả quay về với Chúa. Con đã nếm thử Chúa và giờ đây con đói khát Người. Chúa đã chạm đến con, nên giờ đây con nóng lòng chạy đi tìm an bình nơi Chúa.Amen. (Thánh Âu-Tinh)

Suy niệm 2: Yêu với trọn trái tim

Tiếng Việt khá phong phú với những động từ để chỉ tình cảm: Yêu, mến, thương, quý, ưa, mê, thích… Mỗi động từ trên có chút gì đó rất riêng. Hơn nữa, các động từ này đôi khi lại có thể đi với nhau: yêu mến, yêu thương, yêu quý, yêu thích, quý mến, quý yêu, mến yêu, mến thương, thương yêu, thương mến. Khi đi với nhau, chúng tạo ra một hương vị phong phú và mới mẻ. Khi phải trả lời câu hỏi về điều răn nào trọng nhất, Đức Giêsu đã hai lần nói đến động từ “yêu mến”: yêu mến Thiên Chúa và yêu mến người thân cận. Đây là câu hỏi để thử Đức Giêsu của một nhà thông luật Pharisêu. Chúng ta không rõ người này có ý gài bẫy Ngài không. Dù sao câu hỏi này cũng không dễ trả lời. Các rabbi dạy có 248 điều phải làm và 365 điều cấm làm. Có ý kiến cho rằng tất cả những điều trên đều ngang nhau. Đức Giêsu đã đưa ra câu trả lời của mình. Ngài không chỉ nói về một điều răn trọng nhất và đứng đầu, Ngài còn thêm một điều răn thứ hai giống điều răn trước. Cả hai điều răn này không phải là những điều cấm làm như phần lớn các lệnh truyền trên núi Xinai (Xh 20,1-17). Nhưng cả hai lại giống hai bia đá của Mười Điều răn vì hướng đến tương quan với Thiên Chúa và tha nhân. 

Điều răn thứ nhất hướng đến Thiên Chúa. Đức Giêsu lấy điều răn này từ kinh Shema (Đnl 6,5) mà người Do-thái đọc mỗi ngày hai lần vào sáng và chiều. Điều răn này đòi ta phải yêu mến Đấng Tạo hóa với trọn cả trái tim, linh hồn và trí khôn của mình. Trái tim được người Do-thái ngày xưa coi là bộ phận quan trọng. Nó hoạt động như cái đầu, để hiểu biết, suy tư, và ghi nhớ. Yêu với tất cả trái tim là yêu với trọn cả con người mình, không coi điều gì hơn Chúa, không thờ thần nào ngoài Chúa, đặt Ngài trên mọi thụ tạo, kể cả mạng sống mình. Như vậy yêu ở đây không phải là chuyện tình cảm mông lung, nhưng là một dấn thân được thể hiện bằng cuộc sống. Điều răn thứ hai hướng đến tha nhân, lấy từ sách Lêvi (19,18). Yêu người thân cận như yêu bản thân mình. “Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em hãy làm cho họ” (Mt 7,12). Ngược lại, điều mình không muốn thì đừng làm cho người khác. Coi người khác cũng có thân xác như ta, có vui buồn như ta. Ai cũng mong được yêu thương và kính trọng. Đức Giêsu đã mở rộng lối nhìn về người thân cận. Thân cận không phải chỉ là người Do-thái theo đạo như mình, mà là ai đói khát, không nhà, trần trụi, bệnh tật, ở tù (Mt 25,31-46). Họ còn là những kẻ thù của mình nữa (Mt 5,43-48). Yêu đơn giản là cầu nguyện cho họ, là giúp đỡ, hỏi thăm. Sau câu trả lời của Đức Giêsu, không thấy ông thông luật nói gì. Chắc ông đã tâm phục trước việc Ngài trích dẫn Kinh Thánh. Có thể nói đây là một câu trả lời độc đáo, cân đối hài hòa. Đức Giêsu gói cả 613 điều luật trong một động từ “yêu.” Luật có thể làm người ta bị trói buộc, mệt mỏi. Còn tình yêu thì làm người ta mở ra đến vô cùng. Khi yêu Thiên Chúa bằng trọn vẹn trái tim, và thương người như thể thương thân, con người được tự do bước vào một thế giới mới, tràn trề sự sống, niềm vui và bình an.

Cầu nguyện:

Lạy Chúa Giêsu, Xin cho con thấy Chúa thật lớn lao, để đối với con, mọi sự khác trở thành bé nhỏ. Xin cho con thấy Chúa thật bao la, để cả mặt đất cũng chưa vừa cho con sống. Xin cho con thấy Chúa thật thẳm sâu, để con dễ đón nhận nỗi khổ đau sâu thẳm nhất. Lạy Chúa Giêsu, Xin làm cho con thật mạnh mẽ, để không nỗi thất vọng nào còn chạm được tới con. Xin làm cho con thật đầy ắp, để ngay cả một ước muốn nhỏ cũng không còn có chỗ trong con. Xin làm cho con thật lặng lẽ, để con chỉ còn loan báo Chúa mà thôi. Xin Chúa ngự trong con cho sống động, để không phải là con, mà là chính Ngài đang sống.Amen. (Khuyết danh)

Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ

5 PHÚT LỜI CHÚA
Học viện Dòng Ngôi Lời