Trí tuệ đức tin và trí tuệ nhân tạo

Hiện diện khắp nơi trong đời sống con người, càng ngày càng hiệu năng hơn, máy móc đặt câu hỏi về đức tin: đâu là vị trí của chúng trong lịch sử cứu độ?

Có thể quý bạn đã có kinh nghiệm hỏi ChatGPT hoặc một chatbot khác, chúng có thể hiểu và trả lời các câu hỏi bằng ngôn ngữ của con người. Chỉ đơn giản vì hiếu kỳ để xem nó hoạt động như thế nào, để đánh giá hiệu suất của công cụ. Trên thực tế, các kết quả của nó khá lòe chúng ta. Hình thức trí tuệ nhân tạo này được định sẵn để phát triển và chiếm một vị trí ngày càng quan trọng trong sự tồn tại của chúng ta. Luật pháp, thế giới việc làm, trường đại học đã và đang điều chỉnh cho phù hợp…

Các nhà thần học theo sát những bước phát triển này, những bước phát triển dường như mang đến cho con người những khả năng mới trong việc dẫn dắt tạo vật đến sự hoàn tựu của nó. Trong số các câu hỏi, họ thắc mắc về tình trạng và vị trí trong lịch sử cứu rỗi của những “cỗ máy” càng ngày càng “thông minh” mà khả năng nhận thức của chúng giờ đây đã vượt xa khả năng nhận thức của con người. Với ranh giới người-máy ngày càng mờ nhạt, chẳng phải ngày mai chúng ta sẽ công nhận những “máy biết suy nghĩ” này là một “nhân cách” với các quyền tương ứng đây không?

Những phát triển khoa học hiện nay buộc phải lặp lại những gì làm nên đặc thù của con người. Vì thế cần phải khám phá lại ý nghĩa của việc được tạo ra theo hình ảnh và giống Chúa, bằng cách tích hợp thực tế, rằng chúng ta đã được biến đổi, bị điều kiện hóa bởi môi trường kỹ thuật mà chúng ta đang sống. Rằng chúng ta được định hướng bởi sự tương tác với các công cụ công nghệ mà con người là nguồn gốc…

Trí tuệ nhân tạo đã chiếm một vị trí quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Nó đã đánh dấu lịch sử cá nhân và tập thể của chúng ta. Vì thế xét theo quan điểm cứu độ của chính chúng ta và của lịch sử cứu độ nói chung, nó không trung lập. Do đó, cấp bách phải có một trí tuệ đức tin mới trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch