Vì sao người Công giáo tôn kính các thánh tích?

Mặc dù từng là một phần quen thuộc trong đời sống văn hóa và thực hành đạo đức của người Công giáo, việc tôn kính các thánh tích đã ít được thực hành hơn trong khoảng 50 năm trở lại đây. Tuy nhiên, dường như điều này đang thay đổi trong những năm gần đây, khi nhiều thánh tích của các vị thánh được đưa đi khắp Hoa Kỳ và thu hút đông đảo các tín hữu đến kính viếng.

Việc tôn kính các thánh tích dường như đang được khôi phục mạnh mẽ.

Tuy nhiên, trong truyền thống Công giáo, việc tôn kính các thánh tích rất dễ bị hiểu lầm. Thoạt nhìn, người ta có thể cho rằng đây là việc tôn vinh không đúng đối tượng. Những người chỉ trích có thể đưa ra nhận định sai lạc rằng lời ca tụng hay việc thờ phượng được dành cho thánh tích hoặc vị thánh, thay vì dành cho chính Thiên Chúa, Đấng duy nhất xứng đáng lãnh nhận mọi sự thờ phượng.

Tuy nhiên, để hiểu đúng việc tôn kính các thánh tích, cần có một cách tiếp cận thích hợp. Thật vô lý nếu cho rằng một người Công giáo hay Kitô hữu lại dâng lời ca tụng và thờ phượng cho bất cứ ai ngoài Thiên Chúa. Dù vậy, việc tôn kính các thánh – và các thánh tích của các ngài – cũng là một phần quan trọng trong đời sống đức tin của chúng ta.

Một vị giám mục tôn kính hộp đựng thánh tích của Thánh nữ Margarita Maria Alacoque, trước khi các giám mục Công giáo Hoa Kỳ dâng hiến đất nước cho Thánh Tâm Chúa Giêsu tại Vương cung thánh đường Đức Maria Nữ Vương Vũ Trụ ở Orlando, bang Florida, ngày 11 tháng 6 năm 2026, trong khuôn khổ Đại hội toàn thể thường niên mùa xuân của các ngài. (Ảnh OSV News/Bob Roller)
 

Trong bối cảnh gia đình

Để hiểu đúng vị trí của các thánh tích trong truyền thống Kitô giáo, có lẽ chúng ta nên xem xét vấn đề này trong một bối cảnh khác: đó là gia đình. Nhiều người thường lưu giữ những bức ảnh gia đình trong nhà để tưởng nhớ những người thân yêu. Cũng không hiếm người trân quý những kỷ vật của người thân đã qua đời, chẳng hạn như đồ trang sức của người bà hay cuốn Kinh thánh của người ông.

Những kỷ vật ấy thường được nâng niu và gìn giữ với lòng kính trọng. Chúng được đặt ở những nơi an toàn và trang trọng. Khi chuyển nhà, người ta thường cẩn thận đóng gói những kỷ vật ấy. Chúng cũng thường được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Những “thánh tích” đời thường này giúp chúng ta nhớ đến một người, nhớ lại cuộc đời của họ, cũng như những kỷ niệm gợi nhắc họ là ai và đã sống như thế nào.

Việc trân trọng những di vật còn lại của thân thể người thân, hay của những nhân vật nổi tiếng, cũng không phải là điều xa lạ. Nhiều bậc cha mẹ thường giữ lại những chiếc răng sữa đầu tiên của con khi chúng rụng, hoặc lưu lại một lọn tóc trong lần cắt tóc đầu tiên của con. Chúng ta xây dựng những đài tưởng niệm để tôn vinh những người nam nữ có công trạng lớn lao, đồng thời dựng bia mộ để tưởng nhớ họ. Vì thế, dường như việc tôn kính những thành viên trong gia đình, những người thân yêu, cũng như những đồ vật từng thuộc về họ, là một điều gần như tự nhiên đối với chúng ta.

Vậy tại sao lòng tôn kính tương tự lại không thể được thể hiện trong gia đình Giáo hội? Các thánh chính là những người nam nữ thuộc gia đình đức tin của chúng ta, những người xứng đáng được tôn kính vì đời sống thánh thiện cao cả. Hơn nữa, nhờ Bí tích Rửa Tội, các ngài đã mặc lấy Đức Kitô và trở nên những chi thể trong Thân Thể Người.

Các tham dự viên tôn kính thánh tích của Chân phước Michael McGivney, vị sáng lập Hiệp sĩ Columbus, và gia đình Ulma – những người đã chịu tử đạo tại Ba Lan năm 1943 và được phong chân phước năm 2023 – trong khuôn khổ sự kiện Life Fest tại Oxon Hill, bang Maryland, ngày 23 tháng 01 năm 2026. Thánh tích của Thánh Carlo Acutis, Thánh Gioan Phaolô II và Thánh Têrêsa Calcutta cũng được trưng bày tại sự kiện này. (Ảnh OSV News/Paul Haring, Hiệp sĩ Columbus)
 

Những dấu chỉ cụ thể nhắc nhớ rằng chúng ta có thể đạt tới Thiên Đàng

Người Công giáo nhìn nhận các thành viên của Giáo hội như những thành viên trong cùng một gia đình. Dĩ nhiên, vì con người là một hữu thể kết hợp giữa thân xác và linh hồn, nên Giáo hội tôn kính thân xác con người sau khi họ qua đời. Trong đời sống gia đình, chúng ta cũng làm như thế khi đến viếng và trang hoàng phần mộ của người thân vào dịp sinh nhật, ngày giỗ hay các ngày lễ. Được tạo dựng theo hình ảnh và giống như Thiên Chúa, chúng ta nhìn nhận phẩm giá của con người qua việc tôn trọng những gì còn lại nơi thân xác họ. Đó là lý do Giáo hội đòi hỏi phải xử lý thi hài con người cách xứng hợp, nghĩa là an táng thân xác hoặc tro cốt sau khi hỏa táng.

Trong bối cảnh ấy, chúng ta cần hiểu rằng các thánh tích được dành để tôn kính, chứ không phải để thờ phượng. Thực vậy, các thánh dẫn đưa chúng ta đến việc thờ phượng Thiên Chúa cách trọn vẹn hơn trong tinh thần và chân lý. Khi tôn kính ký ức, thân xác và những kỷ vật của các ngài, chúng ta dâng lời tạ ơn Thiên Chúa vì chứng tá thánh thiện mà các ngài đã sống.

Các thánh tích là những dấu nhắc nhở hữu hình, cụ thể và có thể chạm tới, cho thấy rằng chúng ta cũng có thể đạt tới Thiên Đàng – miễn là chúng ta nhận ra điều gì đã làm nên sự thánh thiện của các vị thánh và nỗ lực đem những phẩm chất ấy vào đời sống mình. Khi tôn kính các thánh tích, chúng ta bày tỏ lòng biết ơn Thiên Chúa vì những thành viên trong gia đình thiêng liêng của chúng ta. Khi chiêm ngắm các thánh tích, chúng ta nhớ lại đời sống thánh thiện của các ngài và cầu xin ơn Chúa giúp chúng ta đạt tới điều mà các ngài đã đạt được: được sống muôn đời với Chúa trên Thiên Đàng.

Chuyển ngữ: Lm. Titô Trần Nguyên Lãm
Tác giả: Michael R. Heinlein (osvnews.com)