Cuộc gặp chưa từng có giữa giáo hoàng Phanxicô và Thượng phụ Alexandria Tawadros II

Hai người đứng đầu Giáo hội ngồi bên nhau, cùng tầm cao trên lễ đài ở Quảng trường Thánh Phêrô. Đây là cuộc gặp mang tính biểu tượng ngày thứ tư 10 tháng 5 – ngày tình hữu nghị giữa người coptic và người công giáo – giữa Thượng phụ Alexandria Tawadros II, người đứng đầu Giáo hội chính thống coptic, và giáo hoàng Phanxicô. Tuy đây không phải là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo kitô giáo tham dự một buổi tiếp kiến chung, nhưng đây là lần đầu tiên nhà lãnh đạo này phát biểu trong buổi tiếp kiến.

Phát biểu trước Đức Phanxicô, Thượng phụ Tawadros II thay mặt Giáo hội chính thống coptic mừng mười năm triều giáo hoàng Đức Phanxicô và xin mọi người cầu nguyện cho ngài. Sau đó ngài nhắc lại mối quan hệ hợp nhất Giáo hội của ngài với Giáo hội Rôma. Ngày của tình bạn giữa người coptic và người công giáo được cử hành ngày 10 tháng 5, vì thế theo ngài, ngày này là ngày của “tinh thần kitô giáo và tình yêu nối kết chúng ta để phục vụ Chúa và phục vụ anh chị em chúng ta trong tình nhân loại”. 

Năm mươi năm cuộc gặp gỡ giữa Đức Phaolô VI và Thượng phụ Shenouda III

Kế đó ngài trở lại lịch sử của các mối quan hệ này, nhắc lại chuyến đi Rôma của ngài đến Rôma để kỷ niệm 50 năm cuộc gặp đầu tiên giữa một giáo hoàng coptic và giáo hoàng của Rôma ngày 10 tháng 5 năm 1973, khi Thượng phụ Shenouda III đến thăm Đức Phaolô VI. Sau đó, hai người đã ký một tuyên bố chung về Kitô học. Thượng phụ Tawadros nhấn mạnh lễ kỷ niệm này làm cho chuyến đi hôm nay của ngài “còn quan trọng và có ảnh hưởng hơn với mối quan hệ giữa các Giáo hội chúng ta”.

Ngài nhấn mạnh: “Dù có khác biệt về nguồn gốc và mối quan hệ, nhưng chúng ta được hợp nhất trong tình yêu của Chúa Kitô, Đấng ngự trong chúng ta, và chúng ta được các tổ phụ tông đồ và các thánh bao quanh và hướng dẫn chúng ta”.

Ngài nói tiếp: “Chúng tôi đến với quý vị từ vùng đất Thánh Máccô, vùng đất mà từ đó truyền thống tu viện kitô giáo lan rộng và được thiết lập với các vị thánh Antony, Macarius và Pachomius, truyền cảm cho trường phái Alexandria, ngọn hải đăng thần học của lịch sử”.

Hướng về giáo dân, ngài nói: “Xin quý vị giữ lời hứa này: Hãy chiến thắng cái ác của thế giới, cùng với tất cả những điểm yếu của nó, như tổ phụ của chúng ta đã dạy chúng ta, và sống theo trách nhiệm của mình, sống như hương thơm ngọt ngào của Chúa Kitô trong thế giới này và hiệp nhất trong bình an của Ngài”. 

“Các vị tử đạo coptic cũng là các vị tử đạo của chúng ta”

Kế đó đến lượt Đức Phanxicô phát biểu, ngài tin rằng tình bạn của hai giáo hoàng vẫn bền chặt trong mười năm đầu triều giáo hoàng của ngài: “Trọng kính Ngài, chúng ta là anh em thân tình với nhau, chúng ta không cãi nhau! Tôi chân thành cám ơn ngài về cam kết của ngài để tình bạn ngày càng tăng giữa Giáo hội chính thống coptic và Giáo hội công giáo”. Đức Phanxicô nhắc đến 21 vị tử đạo coptic, những người đã bị Nhà nước Hồi giáo cắt cổ năm 2015 trên bãi biển Libya, những người tử đạo này cũng là những người tử đạo của chúng tôi.

Đức Phanxicô đọc lời cầu nguyện: “Tôi cầu xin Thiên Chúa Toàn Năng, nhờ lời cầu bàu thánh thiện của các vị tử đạo coptic, giúp chúng con lớn lên trong hiệp thông.” Đức Phanxicô xin những người hiện diện cầu nguyện để Chúa chúc phúc cho chuyến đi Rôma của giáo hoàng Tawadros và bảo vệ toàn Giáo hội chính thống coptic và mong rằng chuyến đi này sẽ đưa hai Giáo hội mau chóng được nên một trong Chúa Kitô.

Tiếp theo hai nhà lãnh đạo cùng đọc Kinh Lạy Cha và ban phép lành đại kết. Đức Phanxicô sẽ tiếp Thượng phụ Tawadros trong buổi tiếp kiến riêng ngày thứ năm 11 tháng 5. Khi kết thúc chuyến hành hương 5 ngày đến Rôma, Thượng phụ Tawadros II sẽ cử hành một nghi thức phụng vụ chính thống giáo ngày chúa nhật 14 tháng 5 tại Vương cung thánh đường Thánh Gioan Lateran.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm cuộc gặp giữa Đức Phaolô VI và Thượng phụ Shenouda III, Đức Phanxicô và Thượng phụ Tawadros II đã cùng ký lời tựa cho quyển sách Giáo hội công giáo và Giáo hội chính thống coptic, kỷ niệm 50 năm cuộc gặp  giữa Đức Phaolô VI và Thượng phụ Shenouda III (1973-2023), do Nhà xuất bản Vatican (LEV) ấn hành.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch