Việc giáo dục con em thời đại Internet

Ngày nay, các phương tiện truyền thông xã hội, nhất là Internet đã mang đến cho con người một thế giới kì diệu và những cơ hội để phát triển.

Tuy nhiên với các bậc cha mẹ Công giáo, Internet cùng lúc vừa là cơ hội, vừa là thách thức trong việc giáo dục con cái sống đức tin. Trong việc giáo dục con cái, các bậc cha mẹ đã gặp những khó khăn nào, và giải pháp cho vấn đề này ra sao, chúng ta hãy tìm hiểu.


1.- Những khó khăn

Internet là một nhu cầu cần thiết trong xã hội hôm nay. Bên cạnh những mặt tích cực, còn có những mặt tiêu cực.

1.1.- Internet làm lỏng lẻo mối tương quan trong đời sống gia đình: Internet đã trở nên quan trọng đến nỗi “là phương thế chính yếu để thông tin và giáo dục, để hướng dẫn và kêu gọi con người trong những ứng xử của mình với tư cách một cá nhân, gia đình hay xã hội ”( HỘI ĐỒNG GIÁO HOÀNG VỀ TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI, Huấn thị Mục vụ Thời Đại Mới – ‘Aetatis Novae’, Vatican 1992, số 1) . Tuy nhiên nó cũng làm lỏng lẻo mối tương quan giữa người với người, nhất là trong đời sống sinh hoạt của các gia đình. Internet và nhịp sống vội vã của nền kinh tế tiêu thụ đã làm cho các thành viên trong gia đình ít có thời giờ dành cho nhau.

1.2.- Giới trẻ bị lôi cuốn bởi chủ nghĩa khoái lạc: các phương tiện truyền thông, nhất là Internet đang là mối lo ngại cho việc giáo dục trong gia đình Kitô giáo. Thay vì tiếp thu những tinh hoa tốt đẹp, không ít người trẻ lại sa vào cạm bẫy của những loại hình văn hoá phi đạo đức. Nhiều bậc cha mẹ rơi vào thất vọng não nề khi con cái họ thất bại trong việc chống lại những quyến rũ của ma túy, sự lôi cuốn của chủ nghĩa khoái lạc.

1.3.- Giới trẻ bị ảnh hưởng từ môi trường giáo dục của một xã hội vô thần: thách đố rất lớn mà các gia đình Kitô hữu đang gặp phải, đó là sự ảnh hưởng nguy hại từ môi trường giáo dục của một xã hội vô thần và duy vật, cộng với trào lưu quảng bá nếp sống tự do phóng túng trên Internet. Chỉ cần đề cập đến một khía cạnh nhỏ của hôn nhân và gia đình, ta cũng có thể thấy vô số những lệch lạc hết sức nguy hiểm, như việc người trẻ tự do luyến ái, sống thử trước hôn nhân, ly dị, ngừa thai và phá thai, v.v…


2.- Một số giải pháp

Đối diện với những khó khăn trong việc giáo dục con cái của các bậc cha mẹ thời đại Internet, người viết xin đưa ra hai giải pháp: củng cố mối giây hiệp thông trong gia đình, và tổ chức những loại hình truyền thông đặc thù.

2.1.- Củng cố mối giây hiệp thông trong đời sống gia đình

Gia đình là tổ ấm, chính trong những bữa cơm, giờ kinh nguyện, mối giây hiệp thông trong đời sống gia đình được củng cố.

2.1.1.- Buổi họp mặt và bữa ăn gia đình: là cơ hội hết sức thuận tiện và quý báu để mỗi thành viên trong gia đình không những được chia sẻ trong bữa ăn vật chất, mà còn được hiệp thông trong đời sống tinh thần. Trong hoàn cảnh hiện nay, việc mọi người thường xuyên dùng bữa chung với nhau quả là điều không dễ. Nhưng các thành viên có thể thu xếp thời giờ đến với nhau trong những ngày đáng ghi nhớ của gia đình, dòng tộc như: ngày sinh nhật, lễ bổn mạng, lễ thành hôn, lễ giỗ…

2.1.2.- Giờ kinh nguyện gia đình: Ngoài việc tham dự thánh lễ và các sinh hoạt phụng vụ tại cộng đoàn giáo xứ, mỗi gia đình có thể tổ chức những sinh hoạt thiêng liêng. Chẳng hạn các giờ kinh nguyện sáng tối. Đặc biệt trong giờ kinh tối, làm thế nào để những giây phút lắng nghe và chia sẻ Lời Chúa trở nên như một tập quán tốt lành, một nhu cầu cần thiết trong việc cảm nghiệm và sống đức tin của gia đình, gia tộc.

2.2.- Tổ chức những loại hình truyền thông

Người viết xin đưa ra hai loại hình truyền thông đặc thù: thiết lập hệ thống thư viện và mạng Internet gia đình.

2.2.1.- Thư viện tại gia: các bậc cha mẹ có thể lập ra một thư viện cho gia đình mình. Nơi đây, có thể cung cấp một số thể loại như: phim ảnh, sách báo đã được chọn lọc kỹ lưỡng và thường xuyên cập nhật; hoặc cũng có thể lưu trữ những dữ liệu truyền thống của gia đình hay dòng họ. Chẳng hạn về sách vở, cuốn Kinh Thánh được đặt ở nơi trang trọng nhất và được thường xuyên xử dụng. Đồng thời, nên có những loại sách giáo lý, tài liệu về Giáo Hội, giáo luật, các sách thiêng liêng, sách về giáo dục nhân bản, sách về hôn nhân gia đình…

2.2.2.- Internet tại nhà: mạng Internet gia đình, cha mẹ chỉ nên cho phép và khuyến khích con cái lưu trữ và cập nhật một số trang web lành mạnh, lợi ích cho việc học tập và thăng tiến đời sống đức tin. Xử dụng những phần mềm bảo mật là bước đầu tiên mà cha mẹ thực hiện để đảm bảo con cái được bảo vệ khỏi những nguy hiểm tiềm ẩn trên Internet. Rất tốt nếu mỗi gia đình, gia tộc thiết lập một trang web riêng hay liên thông với trang web của dòng họ. Mục đích để thông tin liên lạc, chuyển tải những giáo huấn của ông bà, cha mẹ, gửi cho con cháu, hay để đón nhận những thắc mắc, tâm tư tình cảm, những chia sẻ buồn vui giữa các thành viên trong gia đình, dòng họ.


Hiện nay mạng xã hội cũng là nơi yêu thích của một số lớn thanh thiếu niên, vì họ có thể kết bạn, chơi trò chơi, xem video và hình ảnh. Những loại hình này nhiều khi thay vì giúp người trẻ giải trí, thì lại lôi cuốn đến độ làm cho họ không còn ham thích việc đến trường, không còn quan tâm đến sinh hoạt của gia đình, xa lạ với các sinh hoạt của giáo xứ. Vì vậy, các bậc cha mẹ nên cung cấp cho con cái những trò chơi, giải trí đố vui về kiến thức giáo lý, Thánh Kinh, hay khuyến khích và tổ chức những buổi hát karaoke gia đình, mang nội dung giáo lý đức tin.


* Kết luận

“…. Các bậc cha mẹ Công giáo cũng có nghĩa vụ và cũng có quyền chọn những phương tiện và những trường học để nhờ đó họ có thể lo liệu việc giáo dục Công giáo cho con cái…” (HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM, Bộ Giáo Luật 1983, đ. 793, § 2, trg. 261). Việc ứng dụng Internet trong việc giáo dục con cái vẫn luôn là vấn đề lớn đặt ra cho các bậc phụ huynh. Những sản phẩm của công nghệ hiện đại không hề có lỗi, mà lỗi là ở người xử dụng không đúng mục đích. Thế nên các bậc cha mẹ cần phải học hỏi, để có khả năng tiếp cận và xử dụng các sản phẩm công nghệ. Nhờ đó, cùng với sự khôn ngoan và thận trọng cần có, họ mới có thể biết cách hướng dẫn và giúp con cái xử dụng các phương tiện ấy cho phù hợp với tinh thần đức tin Kitô giáo.