Tại sao Giáo hội Công Giáo phản đối việc mang thai hộ?

Tại sao Giáo hội Công Giáo phản đối việc mang thai hộ?

Vấn đề mang thai hộ đã thu hút sự chú ý của dư luận cả nước Mỹ vào tháng Tám, khi người mang thai hộ McKenna West bỏ trốn đến Texas để sinh con sau khi cha mẹ ruột (về mặt sinh học) của đứa trẻ yêu cầu phá thai vì thai nhi mắc một dị tật tim có thể điều trị được.

Cặp đôi này đã kiện West vì không tuân thủ các điều khoản trong hợp đồng mang thai hộ, trong đó có điều khoản cho phép họ yêu cầu phá thai nếu phát hiện thai nhi có dị tật.

Người mang thai hộ đã tìm đến Texas và sinh con tại đó. Cô đặt tên cho đứa trẻ là Gabriel, và chính quyền bang đã ra lệnh cho một hệ thống bệnh viện phải thực hiện các biện pháp chăm sóc duy trì sự sống cho em bé.

Vụ việc gây tranh cãi này đã dấy lên nhiều ý kiến ​​bàn luận về vấn đề mang thai hộ, một thực hành trong đó người phụ nữ được trả tiền để mang thai và sinh con cho người khác.

Giáo hội Công giáo phản đối dứt khoát việc mang thai hộ, coi đây là hành vi hoàn toàn trái với đạo đức và xúc phạm đến phẩm giá của tất cả những người có liên quan. Tuy nhiên, vì sao Giáo hội lại đặc biệt nghiêm cấm hình thức này?

Thực hành này “đi ngược lại sự hiệp nhất trong hôn nhân” và phẩm giá con người

Ông Joseph Meaney, chuyên gia cấp cao về đạo đức học tại Trung tâm Đạo đức Sinh học Công giáo Quốc gia, mô tả việc mang thai hộ là một thỏa thuận trong đó “một người phụ nữ đồng ý mang thai giúp người khác, có thể là một cặp vợ chồng hoặc một cá nhân, với mục đích rõ ràng là sẽ trao lại đứa trẻ đó cho họ.”

Ông Meaney cho biết, hình thức mang thai hộ “truyền thống” là trường hợp người mang thai cũng chính là người mẹ ruột (về mặt sinh học). Một ví dụ về hình thức này được tìm thấy trong Thánh Kinh, cụ thể là câu chuyện trong sách Sáng Thế ký kể về việc bà Sarai để người hầu gái Hagar mang thai hộ cho chồng mình là ông Abram.

Trong khi đó, hình thức mang thai hộ “hiện đại” bao gồm việc thụ tinh cho người mang thai hộ bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), sử dụng giao tử từ người hiến tặng hoặc từ chính “cặp cha mẹ có ý định sinh con”.

Giáo hội Công giáo đã lên án và cấm thực hành phương pháp này trong nhiều thập kỷ qua.

Meaney đã viện dẫn Huấn thị năm 1987 của Bộ Giáo lý Đức tin, Donum Vitae, trong đó mô tả việc mang thai hộ là hành động “đi ngược lại sự hiệp nhất của hôn nhân và phẩm giá của việc sinh sản con người”.

Theo Huấn thị, việc mang thai hộ “thể hiện sự thất bại khách quan trong việc thực hiện các nghĩa vụ về tình mẫu tử, lòng chung thủy vợ chồng và thiên chức làm mẹ đầy trách nhiệm; nó xúc phạm đến phẩm giá cũng như quyền của đứa trẻ được thụ thai, được mang nặng đẻ đau, được chào đời và được nuôi dưỡng bởi chính cha mẹ ruột của mình; [và] nó tạo ra sự chia rẽ, gây tổn hại cho gia đình, giữa các yếu tố thể chất, tâm lý và đạo đức vốn làm nên gia đình đó.”

Meaney đã tóm tắt quan điểm của Huấn thị này về việc mang thai hộ như sau: “Điều đó thật tệ, rất tệ, thực sự tệ hại, tồi tệ hơn cả mức tệ hại.”

Ông Joe Zalot, Giám đốc phụ trách giáo dục tại Trung tâm Đạo đức Sinh học Công giáo, chia sẻ với EWTN News rằng vụ tranh chấp tại Texas liên quan đến bé Gabriel là một "ví dụ điển hình" cho thấy những vấn đề bất cập của việc mang thai hộ.

Ông cho biết, vụ việc này minh chứng cho việc "mang thai hộ vì mục đích thương mại hạ thấp giá trị của người mang thai hộ, tìm cách giảm thiểu họ thành một vai trò phục tùng các 'cha mẹ' về mặt di truyền; đồng thời, các hợp đồng mang thai hộ cũng chà đạp lên phẩm giá của thai nhi khi đưa ra yêu cầu phải chấm dứt thai kỳ nếu phát hiện dị tật trước khi sinh."

Trong những năm gần đây, sự phản đối của Giáo hội Công giáo đối với việc mang thai hộ đã trở nên mạnh mẽ và rõ ràng hơn. Cả bà Zalot và ông Meaney đều dẫn lại bài phát biểu của Đức Giáo hoàng Phanxicô vào tháng Giêng năm 2024 trước đoàn ngoại giao tại Tòa Thánh; trong đó, ngài đã lên án việc mang thai hộ là hành động "đáng bị lên án".

Đức Giáo hoàng khẳng định rằng hoạt động này "vi phạm nghiêm trọng phẩm giá của người phụ nữ và đứa trẻ", đồng thời bày tỏ hy vọng sẽ có một lệnh cấm quốc tế đối với thủ tục này.

Trong khi đó, tại Hoa Kỳ, Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ (USCCB) nêu rõ trong các hướng dẫn đạo đức dành cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe Công giáo rằng các cơ sở và nhân viên y tế Công giáo không được phép tham gia vào các thỏa thuận mang thai hộ.

Trong văn bản chỉ dẫn đó, các Giám mục viện dẫn “phẩm giá của đứa trẻ và của hôn nhân” cũng như “tính độc đáo của mối quan hệ mẹ-con”.

Trong một bài viết vào tháng 8 năm 2025, ông Meaney tiếp tục lập luận phản đối “hình thức mang thai hộ vì mục đích nhân đạo”, trường hợp một người phụ nữ đồng ý mang thai giúp người khác mà không nhận thù lao bằng tiền.

Ông thừa nhận rằng ý định của những người phụ nữ này “dường như... thường xuất phát từ lòng quảng đại” và sự cảm thông. Tuy nhiên, ông cho rằng các thỏa thuận kiểu này vẫn mang “phần lớn những khía cạnh phi đạo đức” của việc mang thai hộ vì mục đích thương mại.

Ông cũng lưu ý thêm rằng câu chuyện trong Thánh Kinh về sự sắp đặt giữa Sarai và Hagar đóng vai trò như “một câu chuyện cảnh báo về việc những sự sắp đặt như vậy có thể dẫn đến hậu quả tồi tệ như thế nào”, bởi vì Hagar và con trai Ishmael của bà “đã bị trục xuất và suýt chết trong sa mạc”.

Việc mang thai hộ được cho phép rộng rãi ở Hoa Kỳ. Chỉ có một tiểu bang, Louisiana, cấm hoàn toàn việc mang thai hộ vì mục đích thương mại; hơn một chục tiểu bang cho phép điều đó một cách rộng rãi, trong khi đa số các tiểu bang ít nhất nhìn chung cũng cho phép.

Ông Meaney cho rằng vấn đề này “thực chất nằm ở khía cạnh đạo đức. Có những việc có thể thực hiện được và những việc nên thực hiện; có sự khác biệt giữa khả năng thực hiện về mặt kỹ thuật và các chuẩn mực đạo đức. Và hai điều này không phải lúc nào cũng trùng khớp với nhau.”

Ông nói: “Khả năng sinh sản của con người cần được dành cho mục đích thiêng liêng là mang lại sự sống mới cho thế giới, chứ không phải để biến thành một hợp đồng thương mại với những người xa lạ.”

Tý Linh
(theo Daniel Payne, EWTN News)