Trả lại tự do (04.09.2023 – Thứ Hai Tuần 22 TN)

04.09.2023 – Thứ Hai Tuần XXII Thường Niên

Lời Chúa: Lc 4, 16-30

Khi ấy, Chúa Giêsu trở về Nadarét, nơi Người sinh trưởng, và theo thói quen của Người, thì ngày Sabbat, Người vào hội đường. Người đứng dậy để đọc sách. Người ta trao cho Người sách tiên tri Isaia. Mở sách ra, Người gặp ngay đoạn chép rằng: “Thánh Thần Chúa ngự trên tôi, vì Ngài xức dầu cho tôi, sai tôi đi rao giảng Tin Mừng cho người nghèo khó, thuyên chữa những tâm hồn sám hối, loan truyền sự giải thoát cho kẻ bị giam cầm, cho người mù được trông thấy, trả tự do cho những kẻ bị áp bức, công bố năm hồng ân và ngày khen thưởng”. Người gấp sách lại, trao cho thừa tác viên, và ngồi xuống. Mọi người trong hội đường đều chăm chú nhìn Người. Người bắt đầu nói với họ: “Hôm nay ứng nghiệm đoạn Kinh Thánh mà tai các ngươi vừa nghe”. Mọi người đều làm chứng cho Người và thán phục Người về những lời từ miệng Người thốt ra, và họ nói: “Người này không phải là con ông Giuse sao?”  

Và Người nói với họ: “Hẳn các ngươi sắp nói cho Ta nghe câu ngạn ngữ này: ‘Hỡi thầy thuốc, hãy chữa lấy chính mình’; ‘điều chúng tôi nghe xảy ra ở Capharnaum, ông hãy làm như vậy tại quê hương ông’ “. Người nói tiếp: “Ta bảo thật các ngươi, không một tiên tri nào được đón tiếp tại quê hương mình. Ta bảo thật các ngươi, đã có nhiều bà goá trong Israel thời Êlia, khi trời bị đóng lại trong ba năm sáu tháng, khi nạn đói lớn xảy ra khắp trong xứ; dầu vậy, Êlia không được sai đến cùng một người nào trong các bà đó, nhưng được sai đến bà goá tại Sarepta thuộc xứ Siđon. Cũng có nhiều người phong cùi trong Israel thời tiên tri Êlisêô, thế mà không người nào trong họ được lành sạch cả, ngoại trừ Naaman, người Syria”. Khi nghe đến đó, mọi người trong hội đường đều đầy căm phẫn, họ chỗi dậy và trục xuất Người ra khỏi thành. Họ dẫn Người lên triền núi, nơi xây cất thành trì của họ, để xô Người xuống vực thẳm. Nhưng Người rẽ qua giữa họ mà đi.

Suy niệm:

Trong bài Tin Mừng hôm nay, thánh Luca kể chuyện Đức Giêsu đến giảng tại hội đường Nadarét, vào một ngày sa-bát (c. 16), Dù trước đó Ngài đã giảng tại Caphácnaum và nhiều nơi khác (cc. 15. 23), nhưng thánh Luca đã cố ý đặt ngay ở đầu sứ vụ công khai cuộc gặp gỡ đặc biệt này giữa Ngài với người đồng hương ở Nadarét.   Đây là nơi Đức Giêsu tuyên bố chương trình sắp tới của Ngài. Chương trình ấy được gói trong những câu trích dẫn từ ngôn sứ Isaia. Được thụ thai bởi quyền năng Thánh Thần (Lc 1, 35), và được lãnh nhận Thần Khí khi chịu phép rửa (Lc 3, 22), Đức Giêsu đã được xức dầu để nhận lãnh sứ mạng làm ngôn sứ. Sứ mạng này chủ yếu là loan báo Tin Mừng cho người nghèo. Loan báo Tin Mừng là động từ hay được Luca sử dụng (4, 43; 7, 22; 8,1…). Tin Mừng này trước hết dành cho người nghèo theo nghĩa đen, nghĩa là những người không có thu nhập cao, không đủ ăn, đủ mặc.   Ai là người nghèo nữa dưới mắt của Đức Giêsu ? Đó là những người nghèo tự do, phải chịu cảnh giam cầm. Họ có thể là những người bị tù đày chỉ vì không có tiền trả nợ. Đó là những người nghèo sức khỏe, họ bị coi là chịu sự trói buộc của Xa-tan (Lc 13, 16), Đó là những người nghèo đời sống tâm linh, họ phạm tội nên thấy mình xa cách Thiên Chúa và cộng đoàn. Đức Giêsu đến để giải thoát những người nghèo này khỏi áp bức. Ngài kéo họ ra khỏi cảnh nô lệ và trả lại tự do cho họ. Chính vì thế Tin Mừng của Nước Thiên Chúa luôn đem lại niềm vui. Đức Giêsu đã loan báo: Phúc cho anh em là người nghèo (Lc 6, 20). Ngài đã chữa bệnh cho những kẻ ốm đau thân xác, đã mở mắt người mù để họ thấy ánh sáng của ơn cứu độ. Ngài cũng đã giao du và ăn uống với những tội nhân để đưa chiên lạc về.   Bởi đó thời của Đức Giêsu là Năm hồng ân, Năm Thánh. Lời giảng của Đức Giêsu bước đầu đã được dân làng thán phục. Họ có vẻ hãnh diện vì một người trong làng được lừng lẫy tiếng tăm. Nhưng Đức Giêsu không muốn mình bị chi phối bởi dân làng. Ngài không muốn bị buộc phải dành chút ưu tiên nào cho Nadarét (c. 23).

Đức Giêsu còn nhìn xa hơn đến sứ vụ nơi dân ngoại (cc. 25-27). Ngài nhắc đến hai vị ngôn sứ trong Cựu Ước là Êlia và Êlisa. Hai vị này đã giúp bà góa ở Xiđôn và tướng Naaman ở Xyri. Dân Nadarét phẫn nộ và định giết Đức Giêsu khi Ngài nói rằng Thiên Chúa chỉ sai hai ngôn sứ trên đến với dân ngoại mà thôi.   Thế giới hôm nay giàu hơn, nhưng vẫn còn lắm người nghèo như xưa. Nghèo vì thiếu những điều kiện sống cơ bản, thiếu những quyền lợi căn bản. Nghèo vì chưa được nghe biết về Đức Giêsu, hay nghèo vì đã gạt Thiên Chúa ra khỏi đời mình. Loan báo Tin Mừng là làm con người thực sự thêm giàu có. Khi đọc Tin Mừng Luca và cả sách Công vụ Tông đồ dưới ánh sáng từ bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta sẽ thấy Đức Giêsu từ từ thực hiện những gì Ngài đã tuyên bố. Trong bài này ta cũng thấy bóng dáng cả cuộc đời tương lai của Ngài: được đón nhận lúc đầu, nhưng rồi bị khước từ, và cuối cùng bị giết chết.

Cầu nguyện:

Lạy Cha, thế giới hôm nay cũng như hôm qua vẫn có những người bơ vơ lạc hướng vì không tìm được một người để tin ; vẫn có những người đã chết từ lâu mà vẫn tưởng mình đang sống ; vẫn có những người bị ám ảnh bởi thần ô uế, ô uế của bạc tiền, của tình dục, của tiếng tăm; vẫn có những người mang đủ thứ bệnh hoạn, bệnh hoạn trong lối nhìn, lối nghĩ, lối sống ; vẫn có những người bị sống bên lề xã hội, dù không phải là người phong… Xin Cha cho chúng con nhìn thấy họ và biết chạnh lòng thương như Con Cha. Nhưng trước hết, xin cho chúng con nhìn thấy chính bản thân chúng con.   

Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, S.J