Trên những chuyến bay chở Đức Giáo Hoàng

Trên những chuyến bay chở Đức Giáo Hoàng

Phải chăng đó là “hiệu ứng Phanxicô” hay là nhu cầu chính đáng: được thư giãn đôi chút sau những ngày dài và tất bật ? Bầu khí trong máy bay của vị giáo hoàng người Argentina rất “đặc biệt”.

Khởi đầu mỗi chuyến tông du, Đức Jorge Mario Bergoglio thường đến chào từng phóng viên, nấn ná đôi phút trao đổi với từng người. Cách ăn mặc của những nhà báo được đi cùng ngài cũng bớt gò bó hơn xưa.

Đức Thánh Cha bắt tay khá lâu, hôn chào những người ngài quen biết. Nhiều người “tự chụp ảnh” (selfie) với ngài và trao cho ngài các món quà của mình. Vài nhà báo mời ngài xem trên máy tính bảng những hình ảnh tiệc sinh nhật, hay nghe một bài hát của con cháu mình. Ngài luôn quan tâm một cách kiên nhẫn. Những người khác mong được ngài cầu nguyện. Đấng kế vị Thánh Phêrô hỏi tên của người mà ngài hứa cầu nguyện cho.

Giữa tháng 2.2016, trong chuyến bay đưa chúng tôi từ Rome sang Mexicô, ngài đã để cho một phóng viên người Mexicô đánh giày cho mình. Hồi niên thiếu, phóng viên này đã phải kiếm sống bằng nghề đánh giày trên đường phố, để trả tiền bộ áo rước lễ lần đầu. Anh muốn qua cử chỉ ấy để cám ơn ĐTC về sự dấn thân của ngài phục vụ người hèn mọn và dân hè phố. Các phóng viên luôn yêu mến phong cách gần gũi của ngài.

Bánh sinh nhật

Trên máy bay, thỉnh thoảng đoàn vẫn mừng sinh nhật một người trong đoàn, với sự hiện diện của ĐTC. Các nhà báo mang bánh sinh nhật ra và ngài vỗ tay, không bao giờ tỏ vẻ buồn chán. Từ Mexicô trở về, các phóng viên mừng ông Alberto Gasbarri, vì đây là chuyến du hành cuối cùng của ông. Từ 30 năm nay, ông đã tổ chức các chuyến tông du của Đức Gioan Phaolô II, Đức Bênêđictô XVI và bây giờ là Đức Phanxicô. Ông đã có thể nghỉ hưu một cách trọn vẹn. Nhiều phóng viên kỳ cựu ở Vatican bày tỏ lòng tôn kính đối với ông. Đức Giáo Hoàng cũng bình luận, vừa chân thành, vừa hóm hỉnh: “Xin cám ơn rất nhiều. Ông ấy đã cho tôi nhiều lời khuyên hữu ích! Ông chỉ có một khiếm khuyết: không biết tính toán các cây số!”.

Khởi đầu triều đại giáo hoàng, Đức Phanxicô chưa cảm thấy thoải mái như những chuyến đi sau này. Trong chuyến tông du đầu tiên, nhân Ngày quốc tế giới trẻ tháng bảy 2013 tại Rio, ở chiều đi, ngài nói mình sợ nhà báo và cảm thấy mình như  “ngôn sứ Daniel trong hố sư tử”. Tuy nhiên, trong chuyến bay trở về, ngài thừa nhận các con sư tử ấy đã không cắn mình. Từ dạo ấy, trong mỗi chuyến đi, ngài gia tăng lời ca ngợi về “công việc vất vả của các phóng viên”. Đồng thời ĐTC cũng nhấn mạnh tầm quan trọng khi lời ngài phát biểu được thuật lại rộng rãi và chính xác, vì những điều ngài muốn phục vụ: hòa bình, đối thoại,và hòa giải. “Tôi cám ơn việc các bạn đã làm: hãy làm những gì có thể! Xin cám ơn nhiều lắm”, ngài hay lặp lại như thế.

Phong cách độc đáo

Đôi khi ngài thích tâm sự, như thể nói với người thân thiết. Sau khi khởi hành từ rạng sáng và chuyến du hành  kéo dài thêm vài giờ vì chương trình dày đặc hiếm thấy tại Cuba, cộng thêm cuộc gặp lịch sử với Đức Thượng phụ Chính Thống giáo Kirill, Đức Jorge Bergoglio thừa nhận mình mệt. Ngài chia sẻ trước lúc máy bay hạ cánh xuống Mexicô khi nghĩ đến việc phải đi từ sân bay đến Tòa Khâm sứ: “Vào giây phút này, đoạn đường 23 cây số trên xe đang chờ đợi cha”.

Ngay cả các buổi họp báo truyền thống của ngài trên máy bay từ các chuyến tông du trở về, có thể mang phong cách độc đáo. Khác hẳn với Đức Bênêđictô XVI, vị tiền nhiệm của ngài - thường biết trước các câu hỏi - Đức Phanxicô để các phóng viên tự do hỏi mình về mọi vấn đề. Ngài không hề lùi bước và chọn sự thẳng thắn hơn là khởi đầu bằng sự khéo léo vốn có của một tu sĩ Dòng Tên. Khi từ Mexicô trở về, một nữ phóng viên hỏi ĐTC, là con cháu của những người Ý nhập cư, hỏi ngài có mơ bằng tiếng Tây Ban Nha hay tiếng Ý chăng. “Bằng tiếng quốc tế (esperanto)”, ngài trả lời.

Một cú đấm cho ai sỉ nhục mẹ mình                                                                    

Không phải lúc nào cũng rất thận trọng, ngài tuyên bố rằng ông Donald Trump không phải là “Kitô hữu” nếu ông muốn xây dựng một bức tường ở biên giới giữa Mỹ và Mexicô. Với tư cách là một tu sĩ Dòng Tên tốt lành, ngài xác định rõ điều đó ngay sau khi dành cho ông ấy “quyền hoài nghi”, nếu lời ngài bị tam sao thất bản.  Một lần khác, khi từ Philippin trở về vào tháng 1.2015, ngài khẳng định rằng người Công giáo không được mời gọi “sinh sản như thỏ” và ngài sẵn sàng “đấm vào mặt” người nào sỉ nhục mẹ mình.

Đối với các phóng viên, các chuyến tông du của Đức Phanxicô thường đem lại những giây phút cười vui. Nhưng đôi khi “bộ phận báo chí” của ĐTC cũng có thể thư giãn hoàn toàn. Như khi họ bất thần ném gối vào nhau trên chuyến bay đưa Đức Giáo Hoàng, đoàn tùy tùng và báo chí về lại Mexicô sau khi thăm thành phố Morelia, thủ phủ bang Michoacan.

Ngày hôm ấy thật dài: thức dậy lúc bốn giờ, đến bằng máy bay, chuyển tiếp bằng xe buýt, chờ đợi hằng giờ lê thê trong phòng họp báo không chắc có wifi, ba hồi chập chờn, rồi sân vận động… Chưa hết, trở lại khách sạn, lại còn phải chờ bài báo cáo chi tiết trong ngày do cha Federico soạn, vị linh mục Dòng Tên là phát ngôn viên của Đức Giáo Hoàng. Ngày kết thúc quá muộn, không kịp thời gian để uống, cho dù chỉ một cốc rượu, với bạn đồng nghiệp !

Máy bay đang chờ tại sân bay nhỏ xíu, các giá chứa hành lý nhét đầy quà tặng biếu ĐTC. Một mũ phớt rộng vành (sombrero) đủ màu kèm theo tượng Chúa Kitô trên thập giá, được tạc theo phong cách Dòng Xuân Bích khá bình dân. Rồi một bạn đồng nghiệp khiến mọi người mỉm cười khi đưa ra bức ảnh anh chụp vị Hồng y Quốc Vụ Khanh nghiêm trang và đáng yêu, Đức Pietro Parolin, nhân vật số hai của Vatican, đang ôm hôn một chú gấu to lớn - do một giáo lý viên hóa trang - trong buổi lễ với hằng trăm thiếu nhi ở nhà thờ chánh tòa Morelia.

Một vài hớp rượu tequila… và chiếc gối đầu tiên đã bay đi. Rồi đến chiếc khác. Những chiếc gối nhỏ được các nữ tiếp viên phân phát cho các hành khách bị dùng để đập vào mũi hay đầu người này người kia. Như các cô cậu học sinh trung học, các chuyên gia Vatican, bất luận nam hay nữ, đều lao vào “trận” ném gối. Chỉ huy trưởng Hiến binh Tòa Thánh Domenico Gianni đến ngay lúc đó và bị gối bay trúng cái đầu hói. Vị “sếp” hiến binh, bị ảnh hưởng với phong cách cởi mở của ĐTC, đã lập tức cầm cái gối và… ném trả.

THIÊN LÂM (Theo AFP)