Chuyến đi Irak của Đức Phanxicô có thể bị đe dọa

Sau cuộc tấn công khủng khiếp ngày 21 tháng 1 năm 2021 ở trung tâm thủ đô Iraq, chuyến tông du từ ngày 5 đến 8 tháng 3 của Đức Phanxicô đi Irak sẽ không chắc chắn. Công việc chuẩn bị cho chuyến đi vẫn tiếp tục, nhưng không phải là không có thể bị hủy vào phút chót.

Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình ngày 10 tháng 1, Đức Phanxicô cho biết : “Tôi không biết liệu chuyến đi sắp tới của tôi đến Irak có được thực hiện hay không?” Ngài cho biết, để không bị lây lan vì vi-rút, ngài không muốn có các cuộc tụ họp.

Dĩ nhiên khó hình dung chuyến đi của Đức Phanxicô mà không có các cuộc tụ họp quan trọng. Ông Faraj-Benoỵt Camurat, giám đốc hiệp hội Huynh đệ Irak cho biết: “Người Iraq vô cùng vinh dự với chuyến đi này. Đây là dịp duy nhất, vì không phải một nguyên thủ quốc gia nào cũng đến thăm dân mình và rời đi ngay lập tức… Chuyến thăm kéo dài 4 ngày này mang lại cho người dân một niềm vui rất lớn.”

Nhìn các số liệu chính thức về đại dịch ở Iraq, thì tình trạng sức khỏe ở đây dường như đã được kiểm soát. Kể từ khi bắt đầu đại dịch, Irak chính thức ghi nhận có 13.000 trường hợp tử vong, nhưng biểu đồ lây nhiễm đã giảm dần trong những tháng gần đây.

Vấn đề an ninh được chính thức đặt ra sau vụ tấn công đẫm máu ngày 21 tháng 1. Theo tuyên bố của nhóm Isis, quốc gia hồi giáo cực đoan, đây là vụ tấn công đẫm máu nhất ở Iraq trong ba năm qua.

Đặt vấn đề về độ tin cậy của lực lượng an ninh

Đức Phanxicô và Thượng phụ Chalde, Giám mục Louis-Raphặl Sako, đều bày tỏ nỗi thất vọng về cuộc tàn sát, nhưng đều không đề cập đến chuyến tông du của Đức Phanxicô. Một ngày trước khi vụ tấn công xảy ra, tất cả các giám mục công giáo ở Irak đã họp để thảo luận với sứ thần Tòa thánh tại Iraq để chuẩn bị cho chuyến đi. Khi được hãng tin I. Media hỏi, Đức cha Youssif Thomas Mirkis, Tổng giám mục Chalde của Kirkuk, cho biết ngài rất tự tin.

Linh mục người Irak Dòng Đa Minh Amir Jaje đặt vấn đề: “Cuộc tấn công này có thể đặt vấn đề liệu chính quyền Iraq có đảm bảo được an ninh cho chuyến đi của Đức Giáo Hoàng không. Vụ tấn công này làm linh mục nhớ lại những giờ phút đau thương của những năm 2006-2008 khi đất nước trải qua làn sóng bạo lực kinh hoàng. Theo linh mục, không chắc các “tác giả” vụ tấn công này đã nghĩ đến chuyến đi của giáo hoàng. Theo cha, chúng ta phải xem xét bối cảnh chính trị trong nước. Chính phủ suy yếu hiện tại đã chọn hoãn cuộc bầu cử lập pháp từ tháng 6 đến tháng 10. Cha Jaje nhận xét: “Các cuộc bầu cử luôn là thời điểm căng thẳng nặng ở Iraq. Thời điểm mà phe đối lập cố gắng làm mất thăng bằng quyền lực và làm nổi bật sự kém cỏi của những người phụ trách”.

Đặt vấn đề an ninh cho tín hữu kitô

Nếu Đức Phanxicô quyết định tiếp tục chuyến đi thì chắc chắn chính phủ Iraq sẽ làm mọi cách để đảm bảo an ninh tối đa. Nhưng vụ tấn công ngày 21 tháng 1 cho thấy những lỗ hổng trong bộ máy an ninh và Thủ tướng vừa có cuộc cải tổ lớn nơi người đứng đầu lực lượng an ninh của đất nước, liệu họ có đảm bảo an ninh cho các tín hữu kitô Irak không?

Trong bối cảnh khó khăn này, các tín hữu kitô lại có thể trở thành mục tiêu thúc đẩy các lịch  trình nghị sự chính trị. Sau vụ đánh bom tàn khốc tháng 10 năm 2010 tại Nhà thờ Baghdad, nhiều người cho rằng trên thực tế, các tín hữu kitô là nạn nhân đấu tranh giữa các thế lực chính trị để khẳng định quyền lực của họ ở Iraq.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch