Tông du Pháp (25/9): Đức Thánh Cha chủ sự giờ Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà Paris

 

 

Sau khi viếng thăm trụ sở UNESCO, Đức Thánh Cha đã đi xe papamobile trên quãng đường khoảng 5km, chào dân chúng đứng hai bên đường chào đón ngài, và đến kính viếng Nhà thờ Đức Bà Paris và cử hành Kinh Chiều cùng các giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ và chủng sinh. Trước khi đến bàn thờ, Đức Thánh Cha dành ít phút cầu nguyện tại Nhà nguyện Mình Thánh Chúa và kính viếng mão gai của Chúa Kitô.

Đức Thánh Cha chủ sự giờ Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà Paris   (@Vatican Media)

Nhà thờ Đức Bà: nơi trời và đất gặp nhau

Mở đầu bài giảng, Đức Thánh Cha nhắc lại biến cố cách đây bảy năm, khi cả thế giới chứng kiến Nhà thờ Đức Bà Paris chìm trong ngọn lửa. Trong giây phút đau thương ấy, người dân Pháp và cộng đồng quốc tế đã “ngước mắt lên” trước sự bất lực của con người trước những điều không thể lường trước. Theo ngài, nỗi đau ấy không chỉ thuộc về người Công giáo, nhưng chạm đến toàn thể xã hội. Nhà thờ Đức Bà không đơn thuần là một công trình lịch sử hay một di tích văn hóa. Việc đông đảo người dân tham gia vào công cuộc tái thiết và vẻ huy hoàng của ngôi thánh đường sau khi được phục hồi cho thấy nơi đây vẫn là một phần của trái tim dân tộc Pháp.

Đức Thánh Cha gọi Nhà thờ Đức Bà là nơi “quá khứ và tương lai ôm lấy nhau, nơi trời và đất gặp gỡ”. Ngài cũng nhấn mạnh rằng việc bước vào nhà thờ có thể trở thành một kinh nghiệm thiêng liêng đối với bất cứ ai, kể cả những người không thuộc về Giáo hội. Vẻ đẹp của không gian thánh có thể nói với “con tim bất an” của con người và mời gọi con tim ấy đi vào bình an.

Từ việc trùng tu Nhà thờ Đức Bà, Đức Thánh Cha ghi nhận một bài học quan trọng đối với Giáo hội: không chỉ bảo tồn truyền thống, nhưng phải làm cho truyền thống trở nên sống động và có khả năng nói với con người hôm nay. “Giáo hội đã hiểu nhiệm vụ của mình không chỉ theo nghĩa bảo tồn, mà còn theo nghĩa sáng tạo, làm cho truyền thống sống động với lòng can đảm của người có đức tin và hướng về Hy vọng”, ngài nói.

Một Giáo hội “đi ra”

Từ thư Thánh Phaolô gửi tín hữu Galát, Đức Thánh Cha nhắc lại lời: “Thiên Chúa đã sai Con mình đến” (Gl 4,4). Đối với ngài, mầu nhiệm Nhập thể cho thấy Thiên Chúa không đứng ngoài lịch sử nhân loại, nhưng bước vào chính thế giới thực tế với tất cả những phức tạp, đau khổ và những điều tốt đẹp của nó. Vì thế, người Kitô hữu cũng không được chạy trốn khỏi thế giới. “Các Kitô hữu không chạy trốn khỏi sự phức tạp, bởi vì chính Thiên Chúa đã gọi họ đi theo Con của Người trong một thế giới đã có người cư ngụ, đã chuyển động, đã mang dấu ấn của những khốn khổ và lòng tốt của con người”, Đức Thánh Cha khẳng định.

Từ đó, ngài mời gọi Giáo hội tại Pháp thực hiện điều Đức Thánh Cha Phanxicô từng nhấn mạnh trong Tông huấn Evangelii gaudium: một cuộc hoán cải truyền giáo, để Giáo hội luôn là một Giáo hội “đi ra”. “Cộng đoàn Kitô hữu không hình thành như một vùng biệt lập để rút lui nhằm tự bảo vệ khỏi thời đại của mình. Trái lại, Giáo hội hiến mình [...] trở thành không gian của sự đón tiếp, tôn trọng, mặc khải và ý nghĩa cho mọi người”, ngài nói. Ngài đặc biệt mời gọi các mục tử và những người sống đời thánh hiến quan tâm đến những người ở bên lề xã hội, những người xa cách Giáo hội, những người mà theo cách nói của ngài, “xa nhưng thực ra đã gần, người xa lạ mà trong họ Đức Kitô đang gõ cửa”.

Đức Thánh Cha mở rộng lời mời gọi này đến mọi miền nước Pháp, từ các thành phố đến những vùng nông thôn và ngoại vi, từ phía bắc đến Địa Trung Hải, từ các vùng nội địa đến các tỉnh hải ngoại. “Hãy là một Giáo hội sống động, đa dạng và gần gũi”, ngài nói. Theo Đức Thánh Cha, việc thiếu thốn phương tiện không phải là lý do để từ bỏ sứ mạng truyền giáo. Ngài đặc biệt đề cao vai trò của giáo dân, những người hiện diện tại “các giao điểm của thế giới thường nhật” và có thể trở thành những “tuyến đầu sống động của Giáo hội”.

Phụng vụ là linh hồn của nhà thờ

Một trọng tâm khác trong bài giảng của Đức Thánh Cha là đời sống phụng vụ. Ngài nhắc rằng Nhà thờ Đức Bà, cũng như mọi nhà thờ, trước hết được xây dựng để cầu nguyện và ca ngợi Thiên Chúa. “Nhà thờ chính tòa không phải là một vỏ bọc bằng đá để chiêm ngưỡng: nhà thờ sống nhờ mầu nhiệm thánh được cử hành tại đây. Nếu bị tước đi hoạt động phụng vụ, nhà thờ sẽ đánh mất linh hồn của mình”, ngài khẳng định.

Đức Thánh Cha đặc biệt lưu ý đến việc đặt bàn thờ ở trung tâm Nhà thờ Đức Bà. Điều này diễn tả rằng cộng đoàn quy tụ để ca ngợi Thiên Chúa phải là trung tâm của đời sống Giáo hội. Trong một xã hội “siêu kết nối và ồn ào”, phụng vụ, với sự đơn sơ của lời ca, tiếng nói và cử chỉ, có thể trở thành “một khoảng mở, một ốc đảo bình an” cho con người.

Việc cử hành Thánh lễ, Chúa Nhật và các lễ trọng cũng giúp các tín hữu trở thành những người đương thời với Đức Kitô, đồng thời biết đọc các biến cố của lịch sử dưới ánh sáng Tin Mừng. “Khi ấy, chính niềm hy vọng thúc đẩy chúng ta, chứ không phải sự cam chịu”, Đức Thánh Cha nói. Ngài khuyến khích các giám mục, linh mục, phó tế và những người sống đời thánh hiến chăm lo để phụng vụ luôn được cử hành với phẩm giá và sự trang nghiêm, kể cả tại những cộng đoàn nhỏ bé.

Đức Thánh Cha cũng nhắc đến đóng góp quan trọng của Giáo hội tại Pháp đối với Công đồng Vatican II, đặc biệt trong việc đào sâu vai trò trung tâm của phụng vụ trong đời sống Giáo hội.

Cầu nguyện và tình bạn với Đức Kitô

Đối với Đức Thánh Cha, việc canh tân sứ mạng không thể tách rời đời sống nội tâm. Ngài đặc biệt nhắc các linh mục, chủng sinh và những người sống đời thánh hiến không được sao nhãng “tình bạn mà Chúa mong muốn”. Ngài trích lời Madeleine Delbrêl: “Nếu không có cầu nguyện, chúng ta sẽ không yêu mến Thiên Chúa của tình yêu”.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng sứ mạng của mọi ơn gọi bắt đầu từ mối tương quan mật thiết với Thiên Chúa trong cầu nguyện. Vì thế, các mục tử và người sống đời thánh hiến được mời gọi chăm sóc đời sống nội tâm, học nơi các thánh và luôn kín múc từ “nguồn tình yêu vô tận của Thiên Chúa trong cầu nguyện thinh lặng”. Đồng thời, ngài kêu gọi đặt sự hiệp thông với Đấng kế vị Thánh Phêrô và với Giáo hội lên trên những nhạy cảm cá nhân, để cùng nhau xây dựng sự hiệp nhất của Dân Chúa. “Cùng nhau, chúng ta sẽ là lời ngôn sứ rằng một thế giới được hòa giải là điều có thể”, ngài nói.

Nhà thờ Đức Bà và một Giáo hội không sợ tương lai

Kết thúc bài giảng, Đức Thánh Cha trở lại với hình ảnh Nhà thờ Đức Bà sau cuộc trùng tu. Ngài xem sự hồi sinh của ngôi thánh đường như một lời mời gọi Giáo hội tại Pháp cũng được “tái sinh” trong một sức sống mới của sự thánh thiện và sứ mạng. Nhà thờ chính tòa rộng mở giữa lòng Paris phải trở thành dấu chỉ của một cộng đoàn biết đón tiếp, để mọi người có thể cảm thấy mình “như ở nhà”, không bị áp bức hay gạt ra bên lề.

Đức Thánh Cha gọi các mục tử và những người sống đời thánh hiến tại Pháp là “những viên đá sống động của một Giáo hội hy vọng và không sợ tương lai”.

Ngài mời gọi họ trở thành những người gìn giữ “ngôi nhà rộng mở này”, qua việc làm chứng cho tình yêu của Thiên Chúa, để Giáo hội có thể “quy tụ và chữa lành gia đình nhân loại”.

Cuối cùng, Đức Thánh Cha hướng ánh nhìn của cộng đoàn về tượng Đức Trinh Nữ bồng Chúa Hài Đồng có từ thế kỷ XIV, bức tượng đã không bị ngọn lửa thiêu hủy và nay tiếp tục hiện diện trong Nhà thờ Đức Bà. Ngài cầu xin Đức Maria gìn giữ lòng trung thành của các tín hữu, trở thành ngôi sao hướng dẫn sứ mạng của Giáo hội tại Pháp, đồng thời cầu bầu cho dân tộc Pháp, nâng đỡ các mục tử và đồng hành với toàn thể Giáo hội.

Sau nghi thức phụng vụ, Đức Thánh Cha ra bên ngoài nhà thờ cầu nguyện với các tín hữu hiện diện, rồi trở về Tòa Sứ thần Tòa Thánh.

Đức Thánh Cha chủ sự giờ Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà Paris   (@Vatican Media)

Vatican News