Những chuyến đi bí mật của Đức Lêô

Những chuyến đi bí mật của Đức Lêô
 

Trong đầu của Đức Lêô là Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc, New York, Pháp, Peru… Kể từ khi về Castel Gandolfo nghỉ hè, ngài tỉ mỉ lên kế hoạch cho những chuyến tông du lớn đầu tiên của ngài, với các nơi đến mang tính biểu tượng và các nơi địa chính trị…

Sau hai tháng bận rộn với triều giáo hoàng đã để lại dấu ấn trong lịch sử, cuối cùng Đức Lêô cũng có được vài ngày nghỉ ngơi. Nhưng cẩn thận, nghỉ ngơi này chỉ là bề ngoài. Trong khu vườn Ý tráng lệ của dinh Castel Gandolfo, giữa các đài phun nước, những cây bách tùng già hàng thế kỷ, ngài không rảnh phút nào!

Chắc chắn các buổi tiếp kiến sẽ ít, nhưng ngài chuẩn bị cho công việc sắp tới của ngài. Chương trình: chủ đề Thông điệp gởi Giáo hội và thế giới, các bổ nhiệm quan trọng sắp tới và những nơi ngài sẽ đi tông du.

Đây là bí mật được giữ kín nhất: ngài sẽ đi đâu trước? Các Giáo hoàng thường bay ra nước ngoài sau tháng thứ tư tại chức. Vì thế chuyến tông du đầu tiên của ngài có thể bắt đầu từ tháng 9, tháng 10. Và các nơi đến đang được bàn tán ở các hành lang Vatican…

 Thổ Nhĩ Kỳ, điểm dừng chân đầu tiên được lên kế hoạch

Chuyến đi đầu tiên gần như đã được xác nhận: Thổ Nhĩ Kỳ. Chuyến đi này đã được Đức Phanxicô lên kế hoạch nhưng rồi ngài qua đời, Đức Lêô đã nói đến chuyến đi này trong bài phát biểu đầu tiên của ngài. Đây là chuyến đi kỷ niệm 1.700 năm Công đồng Nicaea – một sự kiện quan trọng trong lịch sử kitô giáo, vẫn còn mang tính nền tảng cho đến ngày nay vì Công đồng này đã thiết lập nền tảng giáo lý chung cho hầu hết các giáo hội kitô giáo.

Một chuyến đi mang ý nghĩa biểu tượng cao, nhất là khi ngài quan tâm đến các Giáo hội Đông phương. Việc kỷ niệm Công đồng Nicaea ở Thổ Nhĩ Kỳ sẽ là dịp để ngài đến với các Giáo hội Chính thống giáo, đặc biệt Giáo hội Constantinople, thể hiện mạnh mẽ sự hiệp nhất kitô giáo. Chuyến đi đến Nicaea và có thể là Istanbul sẽ là chuyến đi quan trọng trong thời kỳ đầu triều của ngài.

 Seoul, gặp các bạn trẻ

Đức Lêô 69 tuổi, là Giáo hoàng đầu tiên sinh sau Thế chiến thứ hai sẽ đến Seoul năm 2027 để dự Ngày Thế Giới Trẻ. Ngay từ những ngày đầu, ngài đã xây dựng mối quan hệ trực tiếp với giới trẻ trên toàn thế giới, những người “mang hy vọng” đến cho Giáo hội! Sự hiện diện của ngài ở  Seoul, trung tâm của một châu Á đang trải qua những thay đổi nhanh chóng, đặc biệt về mặt công nghệ, có thể là dịp để ngài thảo luận về các vấn đề đạo đức liên quan đến việc sử dụng các công nghệ mới. Chuyến đi cũng có thể mang ý nghĩa địa chính trị nếu ngài đề cập đến vấn đề hòa giải giữa hai miền Bắc-Nam Hàn quốc. Đây là điều Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung hy vọng, khi ông mong muốn Giáo hoàng sẽ đến thăm Hàn quốc.

New York, nền tảng của thế giới

Một ưu tiên hàng đầu khác: New York và Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Dự kiến Đức Phanxicô sẽ đi tháng 9 năm ngoái, nhưng các chuyến đi Châu Á và Bỉ đã làm ngài quá mệt mỏi, ngài không thể vượt Đại Tây Dương để đi tiếp! Liệu Đức Lêô có tiếp tục dự án này để thể hiện cam kết của ngài với hòa bình không? Bài phát biểu tại Liên Hiệp Quốc của ngài có thể đóng vai trò quan trọng khi ngài tìm cách thiết lập và cụ thể hóa tầm nhìn của ngài về địa chính trị toàn cầu. Diễn đàn uy tín và nổi bật của Liên Hiệp Quốc sẽ mang đến cho ngài cơ hội đặc biệt để xuất hiện trước thế giới.

Pháp, trưởng nữ của Giáo hội

Về phía Châu Âu, Pháp đang có vị thế tốt. Từ đầu nhiệm kỳ, ngài đã phát biểu trước Giáo hội Pháp, sau đó với các linh mục Pháp ở Île-de-France, rồi với giáo dân hành hương Pháp (về vấn đề an tử), Đức Lêô cho thấy ngài thực sự quan tâm đến nước Pháp. Đức Phanxicô đã đến thăm Strasbourg, Marseille và Ajaccio nhưng ngài không có chuyến thăm chính thức Pháp như các Giáo hoàng tiền nhiệm của ngài.

Đức Lêô muốn khôi phục lại chức vụ giáo hoàng, ngài muốn đánh dấu sự khác biệt giữa ngài với Đức Phanxicô. Ngài hiểu được tầm quan trọng mang tính biểu tượng của nước Pháp với Giáo hoàng, được cho là “con gái đầu của Giáo hội”. Đức Lêô có thể đến thăm Paray-le-Monial, nơi Chúa Kitô hiện ra và là nơi phát sinh lòng tôn kính Thánh Tâm, ngài cũng có thể đi Lộ Đức, ngài vừa được chính thức mời đến.

Trung Đông, một sứ mệnh hòa bình

Khi điều kiện cho phép, có thể Đức Lêô sẽ đi Đất Thánh, nơi truyền thống của Giáo hội. Tình hình địa chính trị ở đây làm chuyến đi càng trở nên cần thiết. Ở một Trung Đông đang chìm trong máu lửa, chuyến đi của ngài đến Palestine và Israel sẽ là sự kiện lịch sử. Ngài sẽ đến những nơi có vết chân của Chúa Kitô. Tại đây ngài có thể làm trung gian cho người Palestine và người Israel.

Xa hơn về phía bắc, Lebanon cũng có thể sớm chào đón ngài. Chuyến đi đã được lên kế hoạch trong thời Đức Phanxicô nhưng bị hoãn lại nhiều lần vì lý do sức khỏe. Chuyến đi của Đức Lêô đến Beirut sẽ gởi một thông điệp rất mạnh cho người dân Lebanon, họ đang trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị lớn lao.

Ukraine, ngoại giao chiến tranh

Khi tổ chức ba cuộc thảo luận với Volodymyr Zelensky, hai cuộc họp ở Rôma chỉ trong vòng hai tháng, ngay từ đầu nhiệm kỳ, ngài đã nói về hòa bình tại Ukraine. Chuyến đi của ngài đến đất nước bị chiến tranh tàn phá này sẽ là một hành vi ngoại giao quan trọng, dù có nhiều khả năng ngài sẽ đến đó sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

 Peru, vùng đất của trái tim

Trong số những nơi gần gũi với trái tim của ngài, Peru có một vị trí đặc biệt. Ngài biết rõ vùng đất Andes vì ngài đã sống ở đó hàng chục năm, ngài đã xây mối quan hệ sâu sắc ở đây. Peru đã tác động sâu đậm đến tinh thần truyền giáo của ngài.

Hoa Kỳ, sự cân bằng tinh tế

Hoa Kỳ, quê hương của ngài vừa là nơi thiết yếu nhưng cũng rất tế nhị. Ngài phải lựa chọn giữa hai cạm bẫy: tránh xuất hiện với tư cách là “Giáo hoàng của người Mỹ” và để các vấn đề chính trị làm áp lực, nhưng cũng không thể tránh khỏi chuyến đi mang tính lịch sử chưa từng có của một giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử Giáo hội công giáo.

Đoàn kết hay hòa bình? Vùng đất của trái tim hay của chiến tranh? Đức Lêô đứng trước ngã ba đường. Dù chưa có nơi đến chính thức nào được công bố, nhưng có một điều chắc chắn: chuyến đi đầu tiên của ngài sẽ định hình nên phong cách cho phần còn lại triều của ngài.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch