Giáo xứ Vinh Hương

https://gxvinhhuong.net

Thế gian là gì? Thế gian là ai?

Thế gian là gì? Thế gian là ai?
- Tìm hiểu Tin Mừng Gio-an: “Thế gian” là gì? “Thế gian” là ai?

Tìm hiểu Tin Mừng Gio-an: “Thế gian” là gì? “Thế gian” là ai?

 
 
 
 
 Dẫn nhập
 
Trong Tin Mừng Gio-an, từ “thế gian” (kosmos) xuất hiện 78 lần, trong đó Ga 1–12:  33 lần, Ga 13–17: 40 lần và Ga 18–21: 5 lần (xem chi tiết ở cuối bài viết). Từ “thế gian” (kosmos) trong Tin Mừng Gio-an có thể gây ngộ nhận. Chẳng hạn, Đức Giê-su nói ở 3,16: “Thiên Chúa đã quá yêu mến thế gian (kosmos), đến nỗi đã ban Con Một, để bất cứ ai tin vào Người thì không hư mất, nhưng có sự sống đời đời.” Đến cuối sứ vụ công khai, Đức Giê-su nói Người chỉ can thiệp (cầu nguyện) cho các môn đệ chứ không can thiệp cho thế gian (kosmos). Người thưa với Cha: “Con can thiệp cho họ, Con không can thiệp cho thế gian nhưng cho những kẻ Cha đã ban cho Con, vì họ là của Cha” (17,9). Phải chăng Đức Giê-su đưa các môn đệ ra khỏi thế gian và Người không quan tâm, không cầu nguyện, không can thiệp cho thế gian nữa? Thế gian mà Đức Giê-su không can thiệp ở 17,9 là thế gian nào?
 
Ở 17,18, Đức Giê-su nói với Cha của Người: “Như Cha đã sai Con đến thế gian (kosmos), Con cũng sai họ đến thế gian (kosmos).” Thế gian ở đây trở thành đối tượng sứ vụ của Đức Giê-su, và thế gian là nơi các môn đệ thi hành sứ vụ. Một “thế gian” khác xuất hiện ở 15,18, đó là thế gian ghét Đức và các môn đệ. Đức Giê-su cho các môn đệ biết: “Nếu thế gian ghét anh em, anh em hãy biết rằng nó đã ghét Thầy trước” (15,18). Tại sao ghét? Thế gian đó là ai? Thế gian mà Đức Giê-su sai các môn đệ đến, là thế gian nào?
 
Đứng trước những điều xem ra khó hiểu, cần phân tích ý nghĩa của từ “thế gian” (kosmos) trong Tin Mừng Gio-an. Từ “thế gian” (kosmos), xuất hiện 78 lần, có thể là từ khóa để xây dựng thần học Tin Mừng thứ tư. Phần sau sẽ trình bày hai mục lớn: I. Thế gian là gì? (1. Thế gian vũ trụ, 2. Thế gian trái đất). II. Thế gian là ai? (1. Thế gian nhân loại, 2. Thế gian chưa tin, 3. Thế gian thù ghét). Các trích dẫn Tin Mừng Gio-an được lấy trong tài liệu: Bản văn Gio-an, Tin Mừng và ba thư, Hy Lạp – Việt.
 
I. Thế gian là gì?
 
Nhóm nghĩa thứ nhất của từ “thế gian” (kosmos) liên quan đến tạo thành của Thiên Chúa với hai cấp độ: “Thế gian” chỉ “vũ trụ” và “thế gian” chỉ “địa cầu”, “trái đất”.
 
1. Thế gian vũ trụ
 
Ở đầu và cuối chương 17 (17,5.24) Tin Mừng thứ tư, Đức Giê-su mặc khải về nguồn gốc và tương quan của Người với Chúa Cha. Đức Giê-su nói với Cha của Người đầu chương 17: “Vậy giờ đây, lạy Cha, xin Cha tôn vinh Con bên Cha, vinh quang mà Con đã có bên Cha trước khi có thế gian” (17,5). Cuối chương 17, Đức Giê-su nói: “Lạy Cha, về những người mà Cha đã ban cho Con, Con muốn rằng Con ở đâu, thì họ cũng ở đó với Con, để họ chiêm ngưỡng vinh quang của Con, vinh quang mà Cha đã ban cho Con vì Cha đã yêu mến Con trước khi thế gian được tạo thành” (17,24).   
 
Ở 17,5 có cụm từ: “trước khi có thế gian (pro tou ton kosmon einai).” Đây là cách dùng tiếng Hy Lạp: Giới từ (pro) + mạo từ ở thuộc cách (tou) + danh từ ở đối cách (ton kosmon) + động từ ở lối vô định (einai). Động từ Hy Lạp “eimi” có nghĩa: “là”, “có”, “hiện hữu” ở lối vô định: “einai”, và không có thuộc từ (attribut), nên kiểu nói “trước khi có thế gian” tương đương với “trước khi thế gian hiện hữu”. Trong một số thủ bản Hy Lạp, cụm từ “trước khi có thế gian” là dị bản: “Trước khi thế gian sinh ra” (pro tou genesthai ton kosmon). Dị bản này dùng động từ “ginomai” (sinh ra, trở thành) ở lối vô định (infinitif) thì aoriste: “genesthai”. Như thế, bản văn 17,5 dùng động từ “eimi” (là, có, hiện hữu) và dị bản là động từ “ginomai” (sinh ra, trở thành, trở nên) để mô tả thời điểm Đức Giê-su có vinh quang của Người. Thời điểm được xác định là “trước khi thế gian hiện hữu”, “trước khi thế gian được sinh ra”.
 
Ga 17,5 gợi đến câu đầu tiên của Tin Mừng Gio-an (1,1) nói về sự hiện hữu của Lời (Logos) như sau: “Lời có lúc khởi đầu, và Lời ở với Thiên Chúa, và Lời là Thiên Chúa”. Trong câu “Lời có lúc khởi đầu”, động từ “có” là động từ “eimi”, ở thì chưa hoàn thành (imparfait) “ên”, và danh từ “khởi đầu” (arkhê) gợi lại khởi đầu tạo thành vũ trụ trong câu đầu tiên của sách Sáng thế (cũng là câu đầu tiên của Kinh Thánh). Trong bản LXX, St 1,1 xuất hiện cụm từ “lúc khởi đầu” (en arkhêi): “Lúc khởi đầu (en arkhêi), Thiên Chúa sáng tạo trời và đất” (St 1,1). Sự nối kết giữa Ga 17,5 với Ga 1,1 và St 1,1 cho phép hiểu từ “thế gian” (kosmos) ở 17,5 có nghĩa là tất cả những gì được tạo thành, tất cả những gì hiện hữu, nghĩa là toàn thể vũ trụ này. Cuối chương 17, Đức Giê-su lập lại ý tưởng này bằng từ ngữ khác.
 
Đức Giê-su nói với Cha của Người ở 17,24b: “Cha đã yêu mến Con trước khi thế gian được tạo thành.” Cụm từ “trước khi thế gian được tạo thành (pro katabolês kosmou)”, dịch sát là “trước sự khởi đầu của thế gian.” Trong cụm từ này, danh từ Hy Lạp “katabolê” có nghĩa là “nền móng”, “nền tảng” (foundation), “lúc khởi đầu”, “lúc bắt đầu”, “căn nguyên” (beginning). Khi mở đầu (17,5) và kết thúc (17,24) chương 17 như trên, Đức Giê-su khẳng định nguồn gốc và căn tính của Người với hai đặc điểm: 1) Đức Giê-su có “vinh quang” (doxa) bên Chúa Cha trước khi thế gian hiện hữu. 2) Đức Giê-su có “tình yêu” Chúa Cha dành cho Người trước khi thế gian được tạo thành.
 
Với hai khẳng định thần học quan trọng này, từ “thế gian” (kosmos) ở 17,5.24 bao hàm tất cả những gì hiện hữu, nghĩa là tất cả tạo thành của Thiên Chúa. Theo HeinrichSchlier, “Thế gian, trước hết là ‘tất cả’, panta. Thế gian là tất cả những gì được làm ra và những gì hiện hữu.” (“Le monde, c’est d’abord ‘tout’, panta. Le monde est tout ce qui a été fait et ce qui est”, H. SCHLIER, Essais sur le Nouveau Testament,Paris, Le Cerf, 1968, p. 281).Có thể gọi “thế gian” nói đến ở 17,5.24 là THẾ GIAN VŨ TRỤ để phân biệt với các nghĩa khác của từ này.
 
Trong mạch văn Ga 17, THẾ GIAN VŨ TRỤ không theo nghĩa khoa học hay lịch sử về sự hình thành vũ trụ, nhưng đây là khẳng định thần học quan trọng về nguồn gốc và căn tính của Đức Giê-su. Thế gian vũ trụ trong tương quan với vinh quang mà Đức Giê-su đã có (17,5) và với tình yêu của Chúa Cha dành cho Người (17,24). Trong các kiểu nói trên, giới từ “pro” (trước khi) ở 17,5.24 diễn tả sự “tiền hữu” (préexistance, sự có trước) của Đức Giê-su.
 
Nhữnglời nói cuối cùng của Đức Giê-su trong Ga 17 soi sáng cho lời tựa đầu sách Tin Mừng (Ga 1,1-18). Trong lời tựa, tác giả khẳng định sự tiền hữu của Đức Giê-su bằng những lời mạnh mẽ: “Lời có lúc khởi đầu, và Lời ở với Thiên Chúa, và Lời là Thiên Chúa” (1,1). “Nhờ Người (Logos), mọi sự được tạo thành, và không có Người thì chẳng có gì được tạo thành” (1,3). Ở Ga 17, không còn là tác giả mà chính Đức Giê-su khẳng định sự tiền hữu của Người. Người đã hiện hữu trước khi có thế gian.
 
Cách dùng từ “thế gian” (kosmos) ở 17,5.24 cho phép rút ra khẳng định thần học quan trọng: Thế gian hiện hữu là công trình của Chúa Cha và Con (Đức Giê-su), nên chủ quyền tối thượng và tuyệt đối trên vũ trụ thuộc về Chúa Cha và Đức Giê-su. Theo Tin Mừng thứ tư, với chủ quyền này, Đức Giê-su bày tỏ tình yêu cứu độ của Thiên Chúa dành cho nhân loại.
 
Từ “thế gian” (kosmos) theo nghĩa THẾ GIAN VŨ TRỤ ít sử dụng trong Tin Mừng thứ tư, nhưng lại là mặc khải quan trọng về nguồn gốc, căn tính, cương vị và uy quyền của Đức Giê-su. Ở các nơi khác trong Tin Mừng, từ “thế gian” (kosmos) được dùng theo nghĩa hẹp hơn.
 
2. Thế gian trái đất
 
Một số nơi trong Tin Mừng thứ tư cho phép hiểu từ “thế gian” theo nghĩa “trái đất” như ở 1,9; 16,28; 17,11.13. Tác giả khẳng định trong lời tựa sách Tin Mừng (1,1-18) như sau: “Người (Logos) là ánh sáng thật, ánh sáng chiếu soi mọi người, đến trong thế gian (kosmos).” Đức Giê-su nói với các môn đệ ở 16,28: “Thầy xuất phát từ Cha và đã đến thế gian (kosmos). Nay Thầylại rời khỏi thế gian (kosmos) mà đi về với Cha.” Trong chương 17, Đức Giê-su ngỏ lời với Cha của Người ở 17,11a.13 như sau: “Con không còn ở trong thế gian (kosmos) nữa, họ (các môn đệ) còn ở trong thế gian (kosmos). Phần Con, Con đến với Cha” (17,11a). “Bây giờ, Con đến với Cha và Con nói những điều này ở trong thế gian (kosmos) để họ (các môn đệ) có nơi họ niềm vui trọn vẹn của Con” (17,13).
 
Các kiểu nói: “Không còn ở trong thế gian” (17,11) hay “rời khỏi thế gian” (16,28), ám chỉ sự chết thể lý của con người. Quả thế, Đức Giê-su nói về cái chết của Người bằng hình ảnh ra khỏi thế gian: “Con không còn ở trong thế gian nữa, họ còn ở trong thế gian; phần Con, Con đi về với Cha” (17,11). Đối với Đức Giê-su, “không còn ở trong thế gian”, nghĩa là Người đi về với Cha. Lời này báo trước sự chia ly về mặt thể lý giữa Đức Giê-su và các môn đệ. Người sẽ rời khỏi thế gian này mà trở về với Cha như Người đã nói với các môn đệ: “Thầy xuất phát từ Cha và đã đến thế gian. Nay Thầy lại rời khỏi thế gian mà đến cùng Cha” (16,28).
 
Như thế, “không còn ở trong thế gian” nghĩa là chết. Người thuật chuyện nói về giờ chết của Đức Giê-su ở 13,1: “Đức Giê-su biết rằng giờ của Người đã đến để ra khỏi thế gian này mà về với Cha.” Thế gian ở đây có nghĩa là trái đất, là nơi con người cư trú và sinh sống. Khi sinh ra, người ta “đến trong thế gian” (1,9; 16,21; 18,37). Bao lâu còn sống, người ta “ở trong thế gian” (17,11; 1,10; 9,5). Khi chết, người ta “ra khỏi thế gian”, “rời bỏ thế gian” (13,1; 16,28). Bối cảnh một số câu văn trong Tin Mừng Gio-an cho phép hiểu “thế gian” (kosmos) theo nghĩa “trái đất”, “địa cầu”. THẾ GIAN TRÁI ĐẤTlà nơi con người sinh sống, là ngôi nhà của nhân loại, trong tương quan với sự sống và sự chết thể lý của thân phận làm người.
 
Phần trên đã trả lời câu hỏi “Thế gian là gì?” Theo nghĩa rộng, thế gian là vũ trụ chỉ tất cả những gì hiện hữu. Theo nghĩa hẹp thế gian là trái đất, là nơi sinh sống của con người. Trong Tin Mừng Gio-an, từ “thế gian” (kosmos) còn chỉ những nhóm người khác nhau.
 
II. Thế gian là ai?
 
Câu hỏi “Thế gian la ai?” đã định hướng nghĩa của từ “thế gian” (kosmos). Thế gian này không còn là những sự vật (choses) mà là những con người (personnes). Có thể phân biệt ba nhóm người mà từ “thế gian” (kosmos) nói tới: “Thế gian nhân loại”, “thế gian chưa tin” và “thế gian thù ghét”.  
 
1. Thế gian nhân loại
 
Thế gian có nghĩa “nhân loại” được làm rõ trong các kiểu diễn tả: “Yêu mến thế gian” (3,16), “ánh sáng đến thế gian” (3,19; 12,46) và “ánh sáng của thế gian” (8,12; 9,5).
 
a. “Yêu mến thế gian” (3,16)
 
Toàn bộ nội dung sứ vụ của Đức Giê-su được giới thiệu từ đầu sách Tin Mừng, Đức Giê-su nói ở 3,16-17: “16 Thiên Chúa đã quá yêu mến thế gian (kosmos), đến nỗi đã ban Con Một, để bất cứ ai tin vào Người thì không hư mất, nhưng có sự sống đời đời. 17 Vì Thiên Chúa không sai Con đến thế gian (kosmos) để lên án thế gian, nhưng để nhờ Người, thế gian (kosmos) được cứu.”   
 
Từ “thế gian” (kosmos) ở 3,16-17 có nghĩa phổ quát và ám chỉ nhân loại. Đây không phải là thế gian sự vật (vũ trụ hay trái đất), bởi vì tình yêu Thiên Chúa dành cho thế gian là để ban sự sống cho ai tin vào Đức Giê-su. Như thế, đối tượng của tình yêu Thiên Chúa là toàn thể loài người trên mặt đất. Tất cả mọi người được mời gọi “tin” để không phải “hư mất”. Ga 3,17 xác nhận cách hiểu này, vì Đức Giê-su đến không phải để “lên án thế gian” mà để “cứu thế gian”. Thế gian ở đây là những con người (personnes). Thế gian này là toàn thể nhân loại, không loại trừ một ai. Trong mạch văn 3,16-17, có thể thay từ “thế gian” bằng từ “nhân loại” hay “loài người”. Thiên Chúa đã yêu thương loài người và đã sai Con Một của Người đến để cứu nhân loại khỏi sự chết. Như thế, sứ vụ của Đức Giê-su là trao ban sự sống cho loài người. Bất cứ ai tin vào Người thì có sự sống đời đời. Đây là khẳng định thần học quan trọng về tính phổ quát của ơn cứu độ. Thế gian ở 3,16-17 là THẾ GIAN NHÂN LOẠI.
 
b. “Ánh sáng đến thế gian” (3,19; 12,46).
 
Theo thần học Tin Mừng thứ tư, ánh sáng được đồng hoá với Đức Giê-su. Kiểu nói “ánh sáng đến thế gian” ở 3,19 và 12,46 cho phép hiểu từ “thế gian” (kosmos) theo nghĩa “nhân loại”. Đức Giê-su tuyên bố: “Đây là án xử: Ánh sáng đã đến thế gian, nhưng người ta đã yêu mến bóng tối hơn ánh sáng, vì các việc của họ thì xấu xa” (3,19). “Tôi là ánh sáng đến trong thế gian, để bất cứ ai tin vào Tôi thì không ở lại trong bóng tối” (12,46).
 
Từ “thế gian” (kosmos) trong kiểu nói “ánh sáng đến thế gian” (3,19; 12,46) được hiểu là nhân loại. Đức Giê-su đã đến với nhân loại, nhưng thay vì đón nhận Người, “người ta đã yêu mến bóng tối hơn ánh sáng” (3,19), nghĩa là không tin vào Đức Giê-su. Đến cuối sứ vụ công khai, Đức Giê-su nhắc lại rằng Người đến với thế gian nhân loại “để bất cứ ai tin vào Tôi thì không ở lại trong bóng tối” (12,46).
 
c. “Ánh sáng của thế gian” (8,12; 9,5)
 
Trong Tin Mừng Gio-an, Đức Giê-su nhiều lần đồng hoá Người với ánh sáng khi Người nói: “Chính Tôi là ánh sáng của thế gian” (8,12). Sự đồng hoá này là điểm độc đáo của thần học Gio-an. Từ “thế gian” (kosmos) trong kiểu nói này ám chỉ nhân loại, vì liên quan đến việc “bước đi trong bóng tối” hay “có ánh sáng của sự sống”. Đức Giê-su đã nói với những người Do Thái ở 8,12: “Chính Tôi là ánh sáng của thế gian. Người theo Tôi, chắc chắn sẽ không bước đi trong bóng tối, nhưng sẽ có ánh sáng của sự sống.” Vấn đề là “đi theo ánh sáng” để được sống. Ánh sáng đã đến với loài người, đến với từng người, để đem lại sự sống cho ai tin vào ánh sáng.
 
Tóm lại,  từ “thế gian” (kosmos) trong ba kiểu nói: “Yêu mến thế gian” (3,16), “ánh sáng đến thế gian” (3,19; 12,46) và “ánh sáng của thế gian” (8,12; 9,5) chỉ “loài người”, nên gọi là THẾ GIAN NHÂN LOẠI. Thế gian theo nghĩa này là một thực tại kháchquan, không tốt, không xấu theo nghĩa luân lý. Các môn đệ thuộc về thế gian nhân loại này. “Thế gian nhân loại” là yếu tố quan trọng để xây dựng thần học Tin Mừng thứ tư. Đức Giê-su được Chúa Cha sai đến với nhân loại, thế gian nhân loại là đối tượng sứ vụ của Đức Giê-su. Người đến thế gian để cứu nhân loại khỏi sự hư mất và ban cho con người sự sống đời đời. Ai tin thì có sự sống đời đời ngay từ bây giờ và cả đời sau. Người đã hứa với Mác-ta ở 11,25-26: “25 Ai tin vào Thầy, dù đã chết cũng sẽ được sống, 26 và tất cả những ai sống và tin vào Thầy, muôn đời sẽ không chết.”
 
Trong chương 1: “Thế gian và những kẻ chống đối Đức Giê-su” của cuốn sách: Yêu và ghét trong Tin Mừng Gio-an phần I,(tr. 43-162), “thế gian trái đất” và “thế gian nhân loại” được trình bày chung với nhau. Bài viết này tách ra làm hai nghĩa khác nhau để rõ ràng và dễ hiểu hơn. “Thế gian trái đất” là sự vật (chose), còn “thế gian nhân loại” là con người (personne). Từ “thế gian” còn có nghĩa hẹp hơn khi ám chỉ những người chưa tin vào Đức Giê-su.
 
2. Thế gian chưa tin
 
Một trong những đề tài lớn của Ga 17 là sứ vụ của Đức Giê-su và sứ vụ các môn đệ, qua đó nhắm đến sứ vụ của những người tin qua mọi thời đại. Khi ngỏ lời với Chúa Cha, Đức Giê-su gọi các môn đệ là “những người mà Cha đã ban cho Con” (17,6.9). Nhóm môn đệ này có sứ vụ trong thế gian, vì Người đã nói với Cha ở 17,18: “Như Cha đã sai Con đến thế gian (kosmos), Con cũng sai họ đến thế gian (kosmos).” Từ nay, các môn đệ được Đức Giê-su sai vào thế gian để tiếp tục sứ vụ của Người. Sứ vụ của Đức Giê-su đặt nền tảng nơi Chúa Cha và sứ vụ của các môn đệ đặt nền tảng nơi Đức Giê-su. Chúa Cha đã sai Đức Giê-su đến thế gian, và khi hoàn thành sứ vụ, Đức Giê-su sai các môn đệ vào thế gian để tiếp tục sứ vụ rao giảng và làm chứng. Nhờ đó mà “thế gian chưa tin” có thể nhận biết và tin là Chúa Cha đã sai Đức Giê-su (17,21.23).
 
Như thế, các môn đệ qua mọi thời đại có sứ vụ làm cho tất cả những người chưa tin trở thành người tin, nghĩa là trở thành môn đệ của Đức Giê-su. Từ “thế gian” (kosmos) trong kiểu nói: “Sai họ đến thế gian (eis ton kosmon)” ở 17,18b ám chỉ tất cả những người chưa tin vào Đức Giê-su. Các môn đệ thuộc về “thế gian nhân loại”, họ được Đức Giê-su sai đến với “thế gian chưa tin”, nghĩa là khi trở thành người tin thì nhóm các môn đệ không còn thuộc về “thế gian chưa tin” nữa. Đồng thời, các môn đệ được sai vào thế gian chưa tin để rao giảng về Đức Giê-su cho tất cả những ai chưa nghe biết về Người.
 
Từ “thế gian” (kosmos) ở 17,18b bao hàm tất cả những người chưa nhận biết Đức Giê-su nên gọi là THẾ GIAN CHƯA TIN. Thế gian này là đối tượng sứ vụ của các môn đệ qua mọi thời đại. Trong Tin Mừng Gio-an, THẾ GIAN CHƯA TIN bao gồm cả những kẻ chống lại Đức Giê-su. Đó là những người Do-thái, những người Pha-ri-sêu, các thượng tế, họ không tin vào Đức Giê-su và tìm cách bắt Người. Nói chung, “thế gian chưa tin” không có nghĩa xấu. Ngược lại, Đức Giê-su quan tâm đến thế gian này và trối lại cho các môn đệ sứ vụ làm cho “thế gian chưa tin” nhận biết và tin vào Người.
 
Trong thực tế, sứ vụ của Đức Giê-su và sứ vụ của các môn đệ gặp sự chống đối của hai thế lực: 1) Thế lực bóng tối mà Tin Mừng thứ tư gọi là “Xa-tan” (satan), “quỷ” (diabolos), “Ác thần” (ponêros) và “thủ lãnh của thế gian” (arkhôn tou kosmou). Đây là thế lực vô hình, chống lại Thiên Chúa. 2) Thế lực chống đối thứ hai có khuôn mặt người, họ không tin vào Đức Giê-su và ghét các môn đệ, họ “thuộc về thế gian” (kosmos) và có thể gọi thế gian này là “thế gian thù ghét”.
 
3. Thế gian thù ghét
 
Trong Tin Mừng Gio-an, từ “thế gian” (kosmos) được dùng để nói đến sự thù ghét. “Thế gian” ghét ba đối tượng: ghét Đức Giê-su (7,7), ghét các môn đệ (15,18; 17,14) và ghét Chúa Cha (15,23-24). Thế gian ghét Đức Giê-su được nói đến lần đầu tiên ở 7,7. Người nói với các anh em của Người: “Thế gian không thể ghét các anh, nhưng Tôi thì nó ghét, vì Tôi làm chứng về nó là các việc của nó thì xấu xa.”
 
Sau khi kết thúc sứ vụ công khai, Đức Giê-su cho các môn đệ biết ở 15,18-19: “18 Nếu thế gian ghét anh em, anh em hãy biết rằng nó đã ghét Thầy trước. 19 Nếu anh em thuộc về thế gian, thế gian đã yêu thích cái gì là của riêng nó. Nhưng vì anh em không thuộc về thế gian và chính Thầy đã chọn anh em từ giữa thế gian, vì điều này, thế gian ghét anh em.” Một trong những lý do để thế gian ghét các môn đệ là các môn đệ lắng nghe và đón nhận lời Đức Giê-su. Vì tin vào Đức Giê-su nên các môn đệ bị thế gian thù ghét và họ không thuộc về “thế gian thù ghét”. Đức Giê-su nói với Cha của Người, trước sự hiện diện của các môn đệ, ở 17,14: “Con đã ban cho họ lời của Cha và thế gian đã ghét họ vì họ không thuộc về thế gian cũng như chính Con không thuộc về thế gian.”
 
Khi thế gian không tin, không đón nhận và ghét Đức Giê-su, thế gian ghét cả Chúa Cha. Đức Giê-su kết tội thế gian này, khi nói với các môn đệ ở 15,22-24: “22 Nếu Thầy không đến và nói với họ (thế gian), họ đã chẳng có tội. Nhưng bây giờ, họ không thể bào chữa tội của họ được. 23 Ai ghét Thầy cũng ghét Cha của Thầy. 24 Nếu Thầy không làm những việc giữa họ, những điều không một ai khác đã làm, họ đã chẳng có tội. Nhưng nay họ đã thấy và họ ghét cả Thầy lẫn Cha của Thầy.”
 
Như thế, theo thần học Tin Mừng Gio-an, từ “thế gian” (kosmos) còn có nghĩa: THẾ GIAN THÙ GHÉT. Trong bối cảnh Tin Mừng Gio-an, “thế gian thù ghét” là một nhóm nhỏ những người không tin. Họ chống đối và thù nghịch với Đức Giê-su. Đó là các nhân vật: “những người Do Thái”, “những người Pha-ri-sêu” và “các thượng tế”, họ thù nghịch và tìm cách giết Đức Giê-su. Đàng khác, sự kiện Tin Mừng Gio-an dùng từ “thế gian” (kosmos) để chỉ sự thù ghét cho phép hiểu “thế gian thù ghét” ám chỉ đến những kẻ ghét và bách hại cộng đoàn các môn đệ cuối thế kỷ I. Đối với độc giả ngày nay, “thế gian thù ghét” gợi đến sự thù ghét và bách hại các môn đệ Đức Giê-su ở mọi nơi, mọi thời. Xem phân tích chi tiết về “các đặc điểm của thế gian thù ghét” và tương quan giữa “thế gian thù ghét” và “những kẻ chống đối Đức Giê-su” trong tập sách Yêu và ghét trong Tin Mừng Gio-an phần I,tr. 124-156.
 
Kết luận
 
Phần trên đã phân biệt năm nghĩa của từ thế gian: “Thế gian vũ trụ”, “thế gian trái đất”, “thế gian nhân loại”, “thế gian chưa tin” và “thế gian thù ghét”. Năm nghĩa này cho thấy sự phong phú, tinh tế và độc đáo của thần học Tin Mừng Gio-an trong cách dùng từ “thế gian” (kosmos). Mỗi nghĩa trình bày những điểm thần học quan trọng:
1)“Thế gian vũ trụ” xác định nguồn gốc và căn tính của Đức Giê-su. Người đã có vinh quang và tình yêu của Chúa Cha trước khi thế gian được tạo thành.
2)“Thế gian trái đất” mô tả nơi Đức Giê-su được sai đến để thi hành sứ vụ. Người được sai đến thế gian và Người sẽ rời bỏ thế gian mà về với Cha của Người.
3)“Thế gian nhân loại” là nơi Thiên Chúa bày tỏ tình yêu của Người. Đức Giê-su được Cha sai đến với nhân loại, đến với mọi người và từng người, để cứu con người khỏi hư mất và ban cho nhân loại sự sống đời đời.
4)“Thế gian chưa tin” là nơi các môn đệ thi hành sứ vụ Đức Giê-su giao phó. Các môn đệ là những người đã tin, được Đức Giê-su sai đến với “những người chưa tin” để làm họ nhận biết và tin vào Đức Giê-su.
5)“Thế gian thù ghét” ám chỉ những người đã nghe giáo huấn của Đức Giê-su, đã thấy những dấu lạ Người làm mà vẫn không tin. Đức Giê-su cho các môn đệ biết những khó khăn thử thách khi thi hành sứ vụ. Họ có thể bị thù ghét, bị bách hại vì niềm tin.
 
Năm nghĩa của từ “thế gian” có thể minh hoạ bằng sơ đồ:
 
 
 
Sơ đồ trên cho thấy, nếu không phân biệt “thế gian thù ghét” với “thế gian chưa tin” hay với “thế gian nhân loại” thì có nguy cơ hiểu sai ý nghĩa thần học của Tin Mừng Gio-an. Khi khái quát sự thù ghét của thế gian, như thể hễ “không tin” là “thù ghét các môn đệ” là không phù hợp với bối cảnh văn chương và bối cảnh thần học của Tin Mừng thứ tư. Phân biệt các nghĩa của từ “thế gian” cho phép hiểu rằng: Các môn đệ thuộc về “thế gian nhân loại” và họ được Đức Giê-su tách ra từ giữa thế gian nhân loại để trở thành những người tin. Vì vậy, họ không còn thuộc về “thế gian chưa tin”, và được giao sứ vụ đến với “thế gian chưa tin”, trong đó có “thế gian thù ghét”. “Thế gian thù ghét” này là một nhóm nhỏ những ai thù ghét và chống đối Đức Giê-su và các môn đệ.
 
Vòng tròn thứ tư (thế gian chưa tin) và thứ năm (thế gian thù ghét) biểu thị bằng đường chấm liên lục. Lý do là vì con người, với sự tự do của mình, có thể qua lại giữa các vòng tròn ấy. Các môn đệ có thể không theo Đức Giê-su nữa để thuộc về “thế gian chưa tin”, thậm chí có thể đứng về phía “thế gian thù ghét” để bách hại người tin. Ngược lại, những người hiện nay chưa tin hay thù ghét, có thể trở thành môn đệ Đức Giê-su trong tương lai.
 
Tìm hiểu từ “thế gian” như trên không làm mất tính dị nghĩa (nhiều khía cạnh, không rõ) của từ này trong bản văn Gio-an. Sự dị nghĩa của từ “thế gian” giúp tránh khoanh vùng hay tách biệt giữa các nhóm nhân vật: “Các môn đệ” và “thế gian thù ghét”. Không nên hiểu: Những người hiện nay là môn đệ thì mãi mãi thuộc về Đức Giê-su, và những người thuộc về thế gian thù ghét thì mãi mãi có tội và hư mất. Thực ra, vấn đề thuộc về ai, thuộc về Thiên Chúa hay thuộc về quỷ, thuộc về thế gian hay thuộc về Đức Giê-su, là vấn đề không ngừng đặt ra cho tất cả mọi người (đã tin và chưa tin). Tin Mừng Gio-an cho thấy các môn đệ có thể bỏ Đức Giê-su, không làm môn đệ của Người nữa (6,66). Ngược lại, Ni-cô-đê-mô là người Do Thái, thuộc nhóm Pha-ri-sêu, lại cư xử như môn đệ của Đức Giê-su (19,39-40). Vì thế, để “là” và để “làm” môn đệ đích thực của Đức Giê-su, con người cần liên lỷ lựa chọn thuộc về Thiên Chúa, thuộc về Đức Giê-su, thuộc về sự thật, thuộc về đàn chiên của Người và nghe tiếng Người./.
 
Ngày 26 tháng 06 năm 2011.
 
http://leminhthongtinmunggioan.blogspot.com/2011/06/tim-hieu-tin-mung-gio-the-gian-la-gi.html

Tác giả bài viết: Lm. Giu-se Lê Minh Thông, O.P.

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây