Ca đoàn rước lễ vào lúc nào?
Thỉnh thoảng đi dự lễ ở giáo xứ khác, tôi nhận thấy có sự khác biệt về thời điểm rước lễ của ca đoàn. Nơi thì ca viên rước lễ sau cùng, khi lễ đã xong; nơi thì rước lễ trước cộng đoàn; có nơi lại rước lễ khi giáo dân lên rước lễ đã vơi dần. Xin cho biết, có chỉ dẫn về việc các ca đoàn rước lễ khi nào là hợp lý nhất không? Thêm nữa, có thể hát mấy bài hiệp lễ là tối đa?
Phước Hậu, TPHCM
Trả lời của cha Giuse Phạm Đình Ái, dòng Thánh Thể:
Trong lúc linh mục rước lễ thì bắt đầu hát ca hiệp lễ, kéo dài trong khi các tín hữu đang rước lễ (NTTL 136; QCSL 86). Sau khi cộng đoàn rước lễ xong, linh mục có thể trở về ghế. Linh mục và cộng đoàn phụng vụ tùy nghi giữ thinh lặng thánh trong ít phút. Nếu muốn, tất cả cộng đoàn cũng có thể hát một thánh thi, một thánh vịnh hay một bài thánh ca ngợi khen nào khác (NTTL 138; QCSL 88, 164). Bài ca hiệp lễ được hát đang khi các tín hữu tiến lên rước lễ diễn tả tinh thần hợp nhất của những người lãnh nhận Thánh Thể qua tiếng hát của họ. Bài ca hiệp lễ cũng biểu lộ niềm vui của họ và làm cho cuộc rước hiệp lễ mang tính huynh đệ hơn. Hai mục đích này được phản ánh đúng hệt như trong QCSL [2002] 86: “Ðang khi vị tư tế rước lễ, thì bắt đầu hát ca hiệp lễ. Bài ca này có mục đích diễn tả sự đồng tâm hiệp nhất thiêng liêng giữa những người rước lễ, khi họ đồng thanh ca hát, đồng thời biểu lộ niềm vui trong tâm hồn và làm cho việc tiến lên rước Mình Thánh Chúa có tính cách cộng đoàn hơn. Có thể kéo dài hát ca hiệp lễ đang khi giáo dân rước lễ. Nhưng nếu có hát bài ca nào sau khi rước lễ, thì phải kết thúc bài ca hiệp lễ vào đúng lúc. Phải liệu cho các ca viên có thể rước lễ cách xứng hợp”.
Như vậy, vấn đề bạn nêu ra là ca viên rước lễ vào lúc nào để xứng hợp, lại không gây chia trí cho cộng đoàn? Về điều này, khi các tín hữu đã rước lễ xong, ngoại trừ trong Mùa Chay, hoặc là thinh lặng hoặc là đàn phong cầm tiếp tục dạo một số đoạn của bài hát rước lễ đang lúc linh mục tráng chén. Lúc này, mọi tín hữu đã ngưng hát, và bắt đầu cảm tạ Chúa cách riêng tư, đây là thời khắc ca đoàn lên rước lễ [tức là vào lúc kết thúc hoặc sắp kết thúc việc rước lễ] (MVTN 184; QCSL 86).
Vấn đề thứ hai, về số lượng bài ca hiệp lễ. Hiệp lễ vừa có tính cách riêng tư, nhưng đồng thời cũng là một việc có tính cách cộng đồng rõ rệt. Nếu thời gian hiệp lễ dài hơn một bài hát, ca đoàn có thể hát thêm một bài thứ hai hoặc bài thứ ba… Tuy nhiên, đừng bao giờ hát một mạch liên tục mà nên có lúc ngưng hát giữa các bài, hoặc thậm chí giữa những câu phiên khúc trong một bài để dạo đàn (x. DNTL 137). Không dạo đàn trong Mùa Chay trừ ra Chúa nhật thứ IV (Chúa nhật hồng), các ngày lễ kính và lễ trọng (QCSL 313). Các nhạc công thỉnh thoảng nên để cho cộng đoàn hát buông (acapella) ít câu, nhờ vậy, chính họ có thì giờ rước lễ và tạo ra một sắc thái khác biệt trong buổi cử hành Thánh Thể.
