Cho mượn tiền để thụ tinh trong ống nghiệm có tội không?

Tôi có người bạn kết hôn đã gần 10 năm nhưng hiếm muộn, dẫn đến nguy cơ rạn nứt hôn nhân và áp lực lớn về cả tâm lý lẫn tài chính. Vì thương bạn, tôi muốn cho họ mượn tiền để làm thụ tinh trong ống nghiệm. Tuy nhiên, tôi được biết Giáo hội Công giáo không ủng hộ phương pháp này. Xin được tư vấn, liệu tôi có nên cho mượn tiền để giúp bạn trong hoàn cảnh này không?

Trả lời của cha Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí:

Có nhiều người thắc mắc rằng “làm sao việc muốn có con lại có thể là sai? Người Công giáo không ủng hộ sự sống và ủng hộ trẻ em sao? Họ không muốn chúng ta có con sao?”.

Muốn có con tất nhiên là không sai. Nhưng tìm cách “xấu” để có con thì sai, cũng giống như quan hệ tình dục ngoài hôn nhân để thỏa mãn tình dục, hay cướp ngân hàng để đạt được sự đảm bảo tài chính cho mình, đều là những phương tiện xấu để đạt được mục đích tốt, việc tạo ra một đứa trẻ trong phòng thí nghiệm cũng vậy. Theo giáo huấn của Giáo hội Công giáo, thụ tinh trong ống nghiệm không được ủng hộ về mặt luân lý, ngay cả khi sử dụng tinh trùng và trứng của chính hai vợ chồng, mặc dù Giáo hội vẫn nhìn nhận và cảm thông sâu sắc trước nỗi đau của các cặp vợ chồng hiếm muộn, đồng thời khuyến khích những phương pháp điều trị vô sinh phù hợp với phẩm giá con người và hôn nhân.

Trong hôn nhân, con cái phải là hoa trái của hành vi yêu thương và hiến thân giữa hai vợ chồng trong Bí tích Hôn phối. Việc thụ tinh trong ống nhiệm khiến sự thụ thai diễn ra trong phòng thí nghiệm thay vì phát sinh từ chính hành vi vợ chồng. Vì thế, Giáo hội cho rằng kỹ thuật này tách biệt hai ý nghĩa vốn không thể tách rời của hành vi hôn nhân là kết hợp và truyền sinh. Trong thực tế, phương pháp này thường tạo ra nhiều phôi. Một số phôi được cấy vào tử cung, số khác có thể bị đông lạnh, loại bỏ hoặc không bao giờ được cấy. Giáo hội xác tín rằng sự sống con người phải được tôn trọng ngay từ lúc thụ thai. Vì vậy, mỗi phôi đều có phẩm giá của một con người, không thể bị đối xử như vật liệu sinh học để lựa chọn hay loại bỏ.

Chúng ta hãy nhìn từ đầu đến cuối của sự thụ tinh trong ống nghiệm. Để có được phôi thai cần thiết, người ta lấy tinh trùng từ người nam và trứng của người nữ. Sau đó, từ nguồn tinh trùng và trứng đã thu thập, tiến hành cho thụ tinh và sàng lọc để chọn ra những phôi thai “khỏe mạnh nhất”. Những phôi có khiếm khuyết sẽ bị loại bỏ. Còn những phôi dư thừa sẽ bị tiêu hủy hoặc đông lạnh để dành riêng cho nhiều mục đích khác nhau, bao gồm việc mang thai trong tương lai, nghiên cứu phá hủy phôi hoặc hiến tặng cho các bệnh nhân khác.

Thụ tinh trong ống nghiệm đã gây ra thiệt hại rất lớn cho con người trong đời sống hôn nhân và gia đình. Nó cũng gây ra thiệt hại lớn cho sự hiệp nhất của Giáo hội, vì nhiều người Công Giáo, do thiếu hiểu biết hoặc ác ý, đã bác bỏ giáo huấn rõ ràng này của Giáo hội về tính vô đạo đức của thụ tinh trong ống nghiệm; rất nhiều người Công giáo, kể từ khi sự thụ tinh trong ống nghiệm xuất hiện vào năm 1978, đã sử dụng nó để tạo ra con cái của họ.

Lời dạy trong văn kiện Donum Vitae nói rằng, việc thụ tinh trong ống nghiệm là một sự xúc phạm nặng nề, nó chống lại phẩm giá sự sống con người trong giai đoạn tồn tại phôi thai, và chống lại quyền tự nhiên của mỗi con người được sinh ra như hoa trái của tình yêu hôn nhân (Joseph Ratzinger, Donum Vitae, phần I-II, 1987).
Trở lại vấn đề, bạn có thể cho rằng mình không có ý ủng hộ họ thụ tinh trong ống nghiệm, mà chỉ vì cảm thấy tội nghiệp nên mới cho mượn tiền để họ tự thực hiện theo cách của họ. Chúng ta cần biết rằng cảm thấy tội nghiệp một điều gì đó không phải là hành động của ý chí mà đó là cảm xúc. Bằng cách đưa tiền để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm vì bạn cảm thấy tội nghiệp, có nghĩa là bạn đã đồng ý với việc làm sai trái ấy. Sự đồng ý này không phải về mặt cảm xúc mà là về mặt ý chí, rằng họ sử dụng tiền để làm những gì bạn đã giao cho họ làm. Và vì họ chọn cái sai, nên bạn cũng vậy. Giáo hội gọi đây là sự hợp tác chính thức. Như vậy, cho một người nào đó mượn tiền để họ có thể dùng vào việc làm trái đạo đức, là bạn đang tham gia gián tiếp vào quá trình này.